Wat is melkzuur? Zowel afschilfering als vochtinbrenging, en de gehalten

Melkzuur is de huid niet vreemd: lactaat is een van de componenten van de natuurlijke vochtfactor (NMF) die water in dode cellen vasthoudt. Er is ook gemeten dat het lactaatgehalte in de NMF daalt bij huid met lichte atopische dermatitis. Het staat bekend als melkzuur en komt voor in gefermenteerde voedingsmiddelen. Het molecuulgewicht is ongeveer 90; daarmee komt het in de AHA-familie direct na glycolzuur.

Werkt melkzuur tegelijk als afschilferend middel en als vochtinbrengend middel?

Het doet twee dingen tegelijk. Als AHA maakt het de verbindingen tussen cellen in de bovenste laag losser, zodat afschilfering makkelijker gaat. En door zijn structuur trekt het water aan, dus het bindt vocht. Er is ook een derde bevinding uit een studie van 1996: in celkweek verviervoudigde keratinocyten, de moedercellen van de huid, de aanmaak van ceramiden met de L-vorm en verdubbelden met de D-vorm. Bij vrijwilligers verhoogde een lotion met L-melkzuur de ceramiden in de bovenste laag met 48%, het mengsel met 25%; de D-vorm had geen effect. De barrièremetingen waren bij de eerste twee vormen beter.

Op het etiket zie je dit verschil niet, want de INCI-naam "Lactic Acid" geeft de isomeer niet aan. Bovendien is deze gegevensreeks oud en berust ze op één studie. Het is niet genoeg om te zeggen dat melkzuur de barrière herstelt, maar het helpt wel begrijpen waarom dit zuur ook in vochtinbrengende producten wordt gebruikt.

Wat verandert er tussen 5% en 12%?

Lees de vergelijking tussen 5% en 12% niet als een vaste drempel, want ze berust op één oude studie. De gegevens over 8% melkzuur bij zonbeschadigd uiterlijk gedurende 22 weken vind je op de AHA-pagina; daar wordt het effect ook "bescheiden" genoemd. Een dieper effect vraagt dus om een hoger gehalte en langer gebruik, en het irritatierisico stijgt daarmee mee.

Waarom zijn er twee verschillende kaders voor een veilig gehalte?

De bronnen zeggen hier niet hetzelfde. De onafhankelijke Amerikaanse deskundigenpanel acht glycolzuur en melkzuur in consumentenproducten veilig tot 10%, bij pH 3,5 en hoger, met dagelijkse zonbescherming als advies. Het wetenschappelijk comité van de EU heeft in 2000, vanwege een tekort aan gegevens, als voorzorgsmaatregel voor melkzuur maximaal 2,5% bij pH 5 voorgesteld, en in de update van 2004 vond het de aangeleverde gegevens nog steeds ontoereikend en hield het bij die lijn.

In de bijlagen met beperkte stoffen van de EU-cosmeticaverordening staat geen aparte gehaltegrens voor melkzuur. De aanbeveling van het comité is dus niet omgezet in een bindende grens; zelfs het gemiddelde van 3,7% in de Amerikaanse scan ligt boven die aanbeveling. Praktisch betekent dit: gehalte en pH zijn beide belangrijk. Dezelfde concentratie kan bij lage pH veel actiever zijn. Ken je de pH niet, gebruik het product dan minder vaak.

Is het echt mild voor gevoelige huid?

De zin die je vaak hoort is: "melkzuur is geschikt voor gevoelige huid". Maar een van de standaardtests om in huidonderzoek mensen met prikgevoeligheid te selecteren, is precies dit: in 1977 werd 5% en in 1996, bij de aangepaste methode, 10% melkzuur op de zijkant van de neusvleugel of de wang aangebracht en het prikken gescoord. Ook vandaag worden vrijwilligers voor onderzoek naar gevoelige huid met dezelfde test geselecteerd.

Dit betekent niet dat melkzuur slecht is. De bewering "mild" geldt alleen in vergelijking met glycolzuur; het is geen absolute eigenschap. Let bij het toevoegen aan je routine op het volgende:

• Begin met een product met een laag gehalte of een product dat wordt uitgespoeld, 1-2 avonden per week. Dit is een startvoorbeeld dat is afgeleid van de gevestigde aanbeveling voor AHA's.
• Breng het 7-10 dagen lang twee keer per dag aan op de binnenkant van de arm of in de elleboogplooi voordat je het op je gezicht gebruikt.
• Licht prikken dat voorbijgaat is iets anders dan aanhoudend branden. Blijven branden, roodheid of schilfering? Stop dan. De pagina over gevoelige huid kan in die periode helpen.
• Heb je rosacea of eczeem, vraag het dan eerst aan je dermatoloog.

Maakt melkzuur gevoelig voor de zon?

Ja, dat geldt voor alle producten in de AHA-klasse. De gecontroleerde studies die de zonovergevoeligheid meten, zijn vooral met glycolzuur gedaan, maar de waarschuwing op het etiket wordt voor alle AHA's aanbevolen en geldt ook een week na het stoppen. Smeer 's ochtends een zonnecrème met breed spectrum en minstens SPF 30; ben je buiten, herhaal het dan elke 2 uur en na zweten of zwemmen.

Vergeet je lichaamslotions niet. Melkzuur wordt vaak gebruikt op de kleine bultjes van kippenvelhuid op de armen (keratosis pilaris), ook op de armen die in de zon komen. Ben je zwanger of geef je borstvoeding, overleg dan met je arts voordat je dit zuur in je routine opneemt.