Wat zijn AHA en glycolzuur? Juist gebruik en risico's

Waarvoor glycolzuur goed is: het kan de bindingen tussen de dode cellen aan de bovenkant van de huid losmaken, waardoor ruwheid, doffe huid en lichte verschillen in huidtint kunnen verminderen. Het kader voor thuisgebruik is een concentratie van 10% of lager, een pH van 3,5 of hoger en dagelijkse zonbescherming. Begin met 1-2 avonden per week. AHA's maken de huid gevoelig voor de zon; die gevoeligheid verdwijnt ongeveer een week nadat je het product hebt gestopt. Bij acne of melasma is het op zichzelf geen oplossing.

Wie is wie in de AHA-familie?

AHA (alfahydroxyzuur) is de naam van een groep wateroplosbare zuren. Glycolzuur is het kleinste molecuul van de familie; daarom dringt het makkelijker door in de bovenste laag en voelt het sterk aan. De andere leden gedragen zich anders; alle zuren over één kam scheren is misleidend.

De in vet oplosbare neef van AHA's, salicylzuur, behoort tot de BHA-groep en staat bekend om het doordringen in de porie. AHA werkt op het huidoppervlak. Als je doel ruwheid en doffe huid is, is AHA de logischere start; bij mee-eters is BHA logischer.

Wat doet glycolzuur? Hoe ver reikt het bewijs?

Het losmaken van de bindingen tussen cellen versnelt afschilfering. Dit effect heet exfoliatie en is goed aangetoond. De echte discussie gaat over hoeveel verandering dat in het uiterlijk oplevert.

• Zonbeschadigd uiterlijk: In een dubbelblinde studie met een basiscontrole bij 74 vrouwen werd een crème met 8% glycolzuur of 8% melkzuur 22 weken gebruikt. In het gezicht gaf minstens één graad algemene verbetering 76% en 71%, bij de basiscrème 40%. Op de onderarm liet melkzuur ook verschil zien bij pigmentvlekjes en ruwheid. De onderzoekers noemden het effect "bescheiden"; dat is een goede maatstaf voor wat je van een thuisproduct kunt verwachten.
• Donkere tint en vlekken: Bij producten zonder recept kan het enkele maanden duren voordat je meer glans en een egalere tint ziet. Bij duidelijke vlekken en melasma wordt meestal een klinische peeling of behandeling door de arts overwogen.
• Collageen: Bij een hoog percentage en langdurig gebruik zou collageenaanmaak ondersteund kunnen worden. Verwacht dit niet bij een thuisproduct met een laag percentage, zeker niet op korte termijn.
• Acne: Over acne bevat een brede systematische review slechts één kleine studie waarin glycolzuurpeeling met een andere peeling werd vergeleken, en de zekerheid daarvan is laag. Het kan de poriën helpen reinigen, maar als acnebehandeling is het onvoldoende onderzocht.

Realistische verwachting: na enkele weken een gladder gevoel, na enkele maanden een egalere huid. Voor diepe rimpels, diepe littekens en intense pigmentvlekken is het niet voldoende. Ook voor acnelittekens moeten de opties apart worden bekeken.

Het percentage alleen is niet genoeg: concentratie en pH worden samen gelezen

Vier factoren bepalen hoe sterk een product is: het type AHA, de concentratie, de pH en de andere ingrediënten in de formule. Dezelfde 10% kan bij een hoge pH mild zijn en bij een lage pH veel scherper, omdat het actieve deel van het zuur bij een lage pH toeneemt. Daarom is het niet altijd waar dat "5% mild is".

De grenzen in de eerste twee regels komen van een onafhankelijke deskundigencommissie voor cosmetische ingrediënten; in elk land is dit niet noodzakelijk wettelijk verplicht. Bij een productonderzoek in de VS bleken ook twee producten onder de aanbevolen pH-grens te liggen. Het praktische resultaat is:

• Staat er op het etiket geen percentage of pH, gebruik het product dan met de laagste frequentie.
• Let op huisproducten met een hoog percentage die als "peeling" worden verkocht; als het ruim boven 10% ligt, gebruik het dan niet op eigen houtje.
• Controleer of het product wordt afgespoeld of blijft zitten. Het zuur in een reiniger heeft maar kort contact.
• Probeer glycolzuur niet zelf te verdunnen door het als poeder of zuivere oplossing van internet te bestellen.

Reiniger, toner, serum: hetzelfde zuur, ander contact

Denk bij het percentage op het etiket na over hoe lang het product op de huid blijft. De onderstaande tabel is een richtlijn die uit deze logica is afgeleid; hij geeft geen exacte grens.

Als je glycolzuur ook op borst en hals wilt aanbrengen, wees dan voorzichtig. Een product dat je op het gezicht goed verdraagt, kan op deze dunnere huid harder werken dan je verwacht. Melkzuur wordt vaak gebruikt bij kippenvelachtige bultjes op de armen (keratosis pilaris) en in lichaamsproducten; omdat het een AHA is, vraagt het ook daar om zonbescherming.

Zonovergevoeligheid: de regel van een week

Dit is de best aangetoonde bijwerking van AHA's, en 's avonds aanbrengen heft die niet op. Het effect komt tot uiting wanneer de huid de volgende dag in de zon komt. In gecontroleerde onderzoeken nam de gevoeligheid van de huid voor UV-roodheid na vier weken regelmatig gebruik met ongeveer 18% toe, en de gevoeligheid voor celschade verdubbelde gemiddeld. Het goede nieuws: een week nadat het product is gestopt, is er geen verschil meer. Daarom staat op het etiket vaak "bescherm je tegen de zon tijdens het gebruik en een week na het stoppen".

1. Elke ochtend: Breedspectrum zonnebrandcrème met minstens SPF 30. Wat SPF betekent maakt de keuze makkelijker.
2. Overdag: Breng de crème elke 2 uur opnieuw aan, en na zweten of zwemmen.
3. Bescherm je: Hoed, schaduw en beschermende kleding. Het verschil tussen UVA en UVB legt uit waarom je het ook op bewolkte dagen nodig hebt.
4. Vakantieplan: Stop met AHA's minstens een week voor een vakantie met veel zon; dit is een verstandige maatregel op basis van deze gegevens.

Voorbeeldplan voor de eerste acht weken

Beginnen met 1-2 avonden per week is een gevestigde aanbeveling; de volgende stappen zijn daarvan afgeleid als beginpunt. Zegt het etiket iets anders, volg dan het etiket.

Sommige huiden verdragen na verloop van tijd elke avond, maar dat is geen doel. Haal je resultaat met een lage frequentie, dan hoef je niet te verhogen. De volgorde is eenvoudig: reinigen, zuur, moisturizer. 's Ochtends zonnebrandcrème.

Met welke producten gebruik je het niet op dezelfde avond?

• Retinol: Retinol verhoogt dezelfde nacht de droogte en afschilfering. Gebruik ze op verschillende nachten en niet samen in de eerste weken.
• Salicylzuur en melkzuur: Een tweede exfoliant op dezelfde avond is overbodig.
• Vitamine C: Gebruik het vitamine C-serum 's ochtends; voeg het in het begin niet in dezelfde laag toe.
• Mechanische peeling en borstels: Niet op dezelfde dag doen; het zuur verdunt de bovenste laag al.
• Niacinamide en hyaluronzuur: Meestal kunnen ze samen worden gebruikt; ze kunnen helpen de droogte in balans te houden. Voeg nieuwe producten toch één voor één toe.

Wie moet voorzichtig zijn?

• Gevoelige en droge huid: Grotere kans op irritatie. Overweeg melkzuur of een lagere concentratie om mee te beginnen.
• Rosacea, eczeem, actieve infectie: Vraag de dermatoloog voordat je gaat gebruiken. Op een niet-herstelde huid kan irritatie toenemen.
• Zonnebrand, snijwonden of open wonden: Breng het niet op die plek aan; wacht tot de huid volledig is hersteld.
• Donkere huid: Na irritatie kan donkere verkleuring ontstaan. Ga langzaam te werk; stop bij verdonkering en ga naar de arts.
• Zwangerschap en borstvoeding: Producten met lage concentraties worden vanwege de minimale opname over het algemeen veilig geacht, maar er is geen onderzoek bij zwangere vrouwen. Raadpleeg voor gebruik je gynaecoloog of dermatoloog. Bespreek ook een klinische peeling met je arts voordat je die in deze periode laat doen.

Hoe merk je dat het te veel is?

In de VS werden tussen 1992 en 2004 bij 114 negatieve meldingen over AHA-huidverzorgingsproducten het vaakst gedaan: branderigheid (45), uitslag (35) en zwelling (29). Ernstige reacties kwamen vooral voor bij sterke exfoliërende producten. Het aantal is klein, maar meldingssystemen vangen maar een deel van de gebeurtenissen op. Let op je eigen huid op deze punten:

• Een moisturizer die normaal niet prikt, gaat prikken
• Aanhoudende strakheid en een glanzende, dunne huid
• Schilfering, kleine barstjes
• Nieuwe kleine puistjes of jeuk
• Donkere plekken op het aanbrengingsgebied

Als dat gebeurt: stop met het zuur, ga terug naar een milde reiniger en een dikke moisturizer, en gebruik zonnebrandcrème. Probeer het pas na enkele weken opnieuw, en alleen als de huid helemaal rustig is, met een lagere frequentie. Bij blaren, een sterk branderig gevoel, zwelling of roodheid die niet overgaat: spoel het product direct af en raadpleeg een dermatoloog.