Wat is sheaboter, waarvoor wordt het gebruikt? Eigenschappen en de poriënkwestie

De huidige botanische naam van de sheaboom is Vitellaria paradoxa, maar op ingrediëntenlijsten zie je hem onder de oude naam Butyrospermum Parkii. De olie wordt gewonnen uit pitten die in landen als Ghana en Burkina Faso worden verzameld. In crèmes verzacht het als emolliens ruwe plekken, en door de dikke consistentie laat het een film op het oppervlak achter. Het voegt geen water toe aan de huid, maar probeert het water dat er al is vast te houden. Daarom is het logischer om het op vochtige huid aan te brengen dan op droge huid.

Wat zit er in sheaboter, en waarom is het vast?

Het verschil met vloeibare oliën is het hoge aandeel verzadigde vetzuren, zoals stearinezuur. Deze vetzuren blijven bij kamertemperatuur vast en worden bij aanbrengen door de lichaamstemperatuur zacht. Een voorbeeldmeting ziet er zo uit:

De verhoudingen verschillen per boom en productiemethode. Van de componenten die shea onderscheiden, zijn triterpeenesters in de pit het meest gemeten, tot ongeveer 3,6%. Het ontstekingsremmende effect komt grotendeels uit kweken van macrofagen. Een resultaat in een celkweek betekent niet dat het op de huid hetzelfde effect heeft.

Welke gegevens zijn er bij droge huid en eczeem?

Dikke oliën vormen bekend een oppervlaktefilm, dus het wordt verwacht dat ze droogheid verminderen. Toch is er weinig onderzoek dat direct meet hoeveel puur shea het waterverlies verlaagt. Heb je eczeem, gebruik het dan niet als vervanging van medicatie; over de behandeling beslist je arts. Voor een dagelijkse routine kun je het artikel droge huidverzorging raadplegen.

Verstopt sheaboter de poriën?

Het eerlijke antwoord: dat is niet zeker. De poriënverstopping-scores van 0 tot 5 die op internet circuleren, berusten op oude konijnenoortests. Een konijnenoor reageert niet als menselijke huid, en de test vangt misschien vooral irritatie, en zegt niets over het eindproduct. Er is ook geen algemeen aanvaarde standaardtest voor de claim verstopt de poriën niet. We kennen geen goede studie waarin shea op menselijke huid is getest, dus zowel "verstopt" als "verstopt niet" is te stellig.

Heb je de neiging tot puistjes, begin dan met pure shea op een klein gebied in plaats van over het hele gezicht. Het duurt soms enkele weken voordat comedonen ontstaan, dus schone eerste dagen bepalen de uitkomst niet. Ontstaan er problemen bij een gemengde of vette huid, dan is het makkelijker om shea te houden op droge plekken zoals ellebogen, hielen en handen.

Ruwe shea of geraffineerde shea?

"Ruw is beter" is half waar. Raffinage vermindert inderdaad het gehalte aan tocoferolen, sterolen en fenolen, maar de kwaliteit van ruwe olie varieert ook sterk per partij. In een analyse van 37 traditionele monsters uit Burkina Faso, die nog als preprint staat, waren de bereiken erg breed:

Ruwe olie kan dus meer bijkomende bestanddelen bevatten, maar een bedorven partij kan ook zijn. Gebruik een olie die zuur of bitter ruikt niet op de huid; bewaar hem in een gesloten pot op een koele plek.

Beschermt het tegen de zon, veroorzaakt het allergie?

• Zon: In het laboratorium is de absorptiepiek van shea gemeten rond 280 nm, dus aan de onderkant van UVB. Dit maakt het geen zonnebeschermer. Breng buiten een zonnecrème met breed spectrum en minstens SPF 30 aan, en herhaal die elke 2 uur en na zweten of zwemmen.
• Notenallergie: In een laboratoriumstudie werd in sheaolie geen oplosbaar eiwit gevonden dat IgE-antilichamen bindt. Geruststellend, maar het is één studie. Heb je een ernstige notenallergie, vraag het dan aan je arts.
• Pasgeborenen en open wonden: bij een baby van 10 dagen oud, bij wie shea op de navelstomp was aangebracht, werd een navelinfectie met bacteriën in het bloed gemeld. Breng geen niet-steriele olie op de navel van een baby of op een open wond aan.
• Proef: test een nieuw product op de binnenkant van de arm of in de elleboogplooi, twee keer per dag, gedurende 7-10 dagen. Komt er roodheid of jeuk, stop dan.