Wat is ureum, waarvoor dient het? Het effect per gehalte op de huid

Ureum staat bekend als het molecuul dat de stikstofafval van het lichaam vervoert, maar het heeft in de huid nog een andere taak. Het is een van de componenten van de natuurlijke vochtfactor (NMF) in de bovenste laag en helpt het water daar vast te houden. Het ureum in cosmetica wordt niet uit urine gewonnen, maar uit ammoniak en koolstofdioxide gesynthetiseerd. Het is een enkel molecuul, maar dat het bij verschillende gehalten een ander werk doet, maakt het interessant.

Hoe verandert het effect als het gehalte verandert?

Het percentage op het product zegt bij ureum bijna net zoveel over het type product als over de werking.

Deze gehalten zijn het algemene kader uit overzichten; er is geen enkele standaard. Keratolytisch effect betekent dat de bindingen die dode cellen bijeenhouden losraken. Een product met een hoog gehalte is niet bedoeld om dagelijks als vochtinbrengend gezichtsproduct te worden aangebracht. Ureum kan ook de doorlaatbaarheid van de huid verhogen, waardoor andere stoffen die tegelijk worden aangebracht gemakkelijker doordringen. Gebruik je het samen met recepten, vertel dat dan aan je arts.

Beperkt het effect op de barrière zich tot vocht?

Urea werd lange tijd beschouwd als een passieve vochtbinder. Een placebogecontroleerde studie met 21 gezonde vrijwilligers suggereert echter meer. Bij gebruik van 1 keer per dag gedurende 4 weken verminderde 5%20 urea het transepidermale waterverlies met 31% (van 10,0 gram per vierkante meter per uur naar 6,9 gram), terwijl 5%10 urea deze meting niet significant veranderde. In biopsieën namen barrière-eiwitten, enzymen die betrokken zijn bij de vetproductie en bepaalde antimicrobiële peptiden toe.

Een productfabrikant van ureum heeft de studie met mensen gesteund, en een deel van de onderzoekers heeft er banden mee. Het resultaat moet je lezen als een biologische aanwijzing, niet als een behandeling van een ziekte zoals eczeem. Ook wordt een studie met 172 personen met atopische dermatitis gemeld waarin 5% ureum het terugvalrisico met 37% verlaagde, maar over behandeling van de ziekte beslist de arts.

Waarom wordt het zo vaak aanbevolen voor voeten en zeer droge huid?

De huid van de voetzool is dik en bevat geen talgklieren; daarom werkt het keratolytische effect hier goed. In een systematische review over droge voeten was de meest onderzochte groep ureumcrèmes: 14 studies met 5-40% lieten een goede klinische respons zien. In een studie met 40 personen met diabetes verbeterde 5% ureum samen met arginine en carnosine vocht en droogheid meer dan een glycerinecrème. Ook in een pilotstudie met 30 personen met diabetes presteerde 25% ureum beter dan 10%.

Let bij het lezen van deze gegevens ook op de band van de auteurs van de review met de fabrikant van ureumproducten. Stappen tegen verdikking van de hiel en scheurtjes worden beschreven in het artikel hielscheurtjes. Heb je suikerziekte en zie je een wond, een scheur die bloedt, of gevoelloosheid aan je voet, gebruik dan geen sterke keratolytica zelf, maar ga naar de arts.

Waarom kan het prikken op gevoelige huid?

De bekendste bijwerking van ureumproducten is licht prikken en jeuk. In een dubbelblinde studie met 197 atopische patiënten veroorzaakte een crème met 4% ureum en 4% zout meer prikken dan een 20% glycerinecrème. Omdat de crème ook zout bevat, is het niet juist de verantwoordelijkheid alleen bij ureum te leggen. De droogheidsbeoordelingen waren tussen de groepen vergelijkbaar. De algemene verdraagzaamheid is goed; bijwerkingen zijn licht en komen bij hogere gehalten vaker voor.

• Open en bloedende huid: niet aanbrengen op een bloedende, open, geïnfecteerde of nattende scheur. Ook niet gebruiken bij wijdverspreide roodheid.
• Kinderen: bij vastgestelde droogheid kan het vanaf 1 jaar op advies van de arts worden gebruikt. Bij normale droge huid zonder diagnose is de ondergrens voor producten met een laag gehalte meestal 3 jaar.
• Nieuw product: Heb je gevoelige huid, test het dan eerst op de binnenkant van de arm of in de elleboogplooi, twee keer per dag, gedurende 7-10 dagen. Komt er in plaats van tijdelijk prikken een zich uitbreidende roodheid of uitslag, stop dan.
• Geur: Sommige crèmes kunnen een geur hebben door vluchtige aminen die snel verdwijnt.

Niet elke stof met "urea" in de naam is ureum

Zie je op de ingrediëntenlijst Imidazolidinyl Urea of Diazolidinyl Urea, dan zijn dat geen vochtinbrengende ureumstoffen maar conserveermiddelen die formaldehyde afgeven. Hydroxyethyl Urea is een ander vochtbindend molecuul dat van ureum is afgeleid. Zoek je het ureum zelf, dan moet op de lijst alleen "Urea" staan. Voor de hele categorie vochtbindende stoffen kun je de pagina humectant bekijken, en voor de stof die het vaakst met ureum wordt vergeleken de pagina glycerine.