Tarweeiwit: wat is het en waarvoor wordt het gebruikt? Hydrolyzed Wheat Protein

Tarweeiwit voor haarverzorging wordt verkregen door het gluten in tarwe met zuur of enzym in kleine stukjes te splitsen. Dit proces maakt het eiwit wateroplosbaar, zodat het aan shampoo, crème of spray kan worden toegevoegd. Het wordt gebruikt als plantaardig alternatief voor dierlijke eiwitten zoals keratine, maar volgens een overzichtsstudie vervangt het beschadigd keratine niet. Het effect in het haar is in het laboratorium goed onderzocht; de allergische kant van dit ingrediënt kwam naar voren door een ernstig incident.

Hoe werkt het in het haar?

Het resultaat hangt af van de grootte van de gebruikte fragmenten. In een studie met peptiden van gemiddeld ongeveer 1.000 dalton drong het met fluorescentieverf gemarkeerde fragment op grote schaal in het haar door. Bij gespleten punten verspreidde de verf zich over de hele doorsnede.

De derde rij in de tabel heeft een verklaring. In dezelfde studie hadden de peptiden een hoog aandeel zure aminozuren, ongeveer 36%, terwijl het positief geladen lysine onder de 1,5% lag. Omdat het haaroppervlak negatief geladen is, is deze structuur niet gunstig voor elektrische aantrekking. Daarom zijn positief geladen derivaten ontwikkeld, waarvan de naam op het etiket Hydroxypropyltrimonium of iets dergelijks bevat.

De auteurs verwachten dat dit waterbindend vermogen kan helpen tegen splijtende uiteinden, maar dat blijft een veronderstelling. Tarweeiwit is in het haar, net als keratine, een verzorgingsstof die hecht. Of een paar minuten contact thuis het diepe doordringen uit het experiment bereikt, is niet gemeten. Het herstelt een gebroken binding niet en het effect neemt af met de wasbeurten. Bij producten die niet worden uitgespoeld blijft het langer in het haar; de formules van die producten bekijk je op de pagina föhnlotion.

Opmerking over tarweallergie: het zeepincident in Japan

Wat deze stof bijzonder maakt, gebeurde in Japan. Bij mensen die een gezichtszeep met gehydrolyseerd tarweeiwit gebruikten, begonnen in het begin van de jaren 2010 allergische meldingen. Een landelijk onderzoek vond meer dan 2.000 bevestigde gevallen. Bij een deel van de gevallen ontstond jeuk en netelroos op het gezicht en de oogleden, bij een ander deel anafylaxie die door inspanning werd uitgelokt na het eten van tarwehoudend voedsel.

Opvallend was dat deze mensen vooraf geen tarweallergie hadden. De gevoeligheid zou zijn ontstaan via de huid en de ogen tijdens het wassen. Het eiwit in die zeep was met zuur verwerkt en had relatief lange ketens. Na dit incident kwam de veiligheidsbeoordeling tot de conclusie:

• Gehydrolyseerd tarweeiwit en tarwegluten worden in cosmetica veilig geacht zolang de gemiddelde molecuulmassa van de peptiden 3.500 dalton of lager blijft.
• Zolang de peptideketen niet langer is dan 30 aminozuren, worden geen allergische sensibilisatie of plotselinge reacties verwacht.

Het probleem is dat het etiket de molecuulmassa niet vermeldt. Wat jij daarom kunt doen, is op de ingrediënten letten en de symptomen herkennen:

• Als je een tarweallergie hebt: raadpleeg een allergoloog voordat je het gebruikt wanneer je deze namen op het etiket ziet.
• Krijg je tijdens het gebruik jeuk of netelroos op de huid of rond de ogen: stop met het product en ga naar de arts. Neem dit serieus, want later kunnen reacties op tarwehoudend voedsel ontstaan.
• Bij kortademigheid, zwelling in de keel of een gevoel van flauwvallen: roep direct spoedeisende hulp in.
• Wil je een nieuw product proberen: test het eerst op de binnenkant van de arm of in de elleboogplooi, twee keer per dag, gedurende 7-10 dagen.

Wat is bekend voor mensen met coeliakie?

Coeliakie wordt veroorzaakt door gluten die via de mond wordt opgenomen en is een andere ziekte dan allergie. Er zijn geen gegevens die aantonen dat gluten op gezonde huid dit proces in gang zetten; voor coeliakie is het dus vooral belangrijk dat het product niet wordt ingeslikt. Toch bestaat er geen grote studie bij coeliakiepatiënten over dit onderwerp. Zorg dat het haarproduct niet in de mond, op wonden of op snijwonden komt, en vraag bij twijfel je arts. Producten die op de lippen worden gebruikt, vragen om een aparte beoordeling.

Hoe zie je het op het etiket?

Meestal staat het op de lijst als Hydrolyzed Wheat Protein of Hydrolyzed Wheat Gluten. Voor betere hechting aan het haar bestaan chemisch gemodificeerde derivaten, en in de naam daarvan komt ook de term Wheat Protein voor. Hoe eiwithoudende producten in het haar het best gebruikt worden, lees je op de pagina eiwitbehandeling voor het haar.