Wat is shampoo, waarvoor dient het? Formule en werkingsprincipe

De moeilijkheid van haarreiniging ligt niet in de hoeveelheid, maar in het oppervlak. De totale oppervlakte van het haar van een gemiddelde vrouw wordt berekend op 4-8 vierkante meter. Het vet op dit oppervlak lost niet op in water, dus water alleen kan het niet wegvoeren. Daarom bevat shampoo stoffen die tussen water en vet komen en beide in dezelfde stroom kunnen meenemen.

Hoe verwijdert een oppervlakte-actieve stof vuil?

Een oppervlakte-actief molecuul bestaat uit twee verschillende uiteinden. Het ene uiteinde houdt van water, het andere van vet. Boven een bepaalde concentratie in water (kritische micelconcentratie) vormen ze kleine clusters, met de vetminnende uiteinden naar binnen en de waterminnende naar buiten. Die heten micellen.

1. Bevochtigen: de oppervlakte-actieve stof zorgt dat het water zich makkelijker over het haar en de hoofdhuid verspreidt.
2. Losmaken: de vetminnende uiteinden hechten aan talg, vuil vermengd met zweet en productresten.
3. Meenemen: het vet wordt in het vetminnende binnenste van de micel opgenomen.
4. Afspoelen: omdat het buitenoppervlak van de micel waterminnend is, spoelt het met het water weg.

Daarom is het eigenlijke doel van shampoo de hoofdhuid. Hier wordt de talg aangemaakt, en het schuim maakt bij het spoelen de lengte schoon. Je vindt de wasstappen in het artikel hoe was je je haar.

Wat zegt schuim wel en wat niet?

Het idee dat een shampoo die sterk schuimt beter reinigt, is algemeen, maar schuim helpt alleen om het product te verspreiden. De reiniging wordt gedaan door de micellen en de oppervlakte-actieve stof. Twee waarnemingen verklaren dit:

• Talg dempt het schuim. Bij veel talg in het haar neemt het schuim af. Dat het schuim bij de tweede wasbeurt toeneemt, komt hiervandaan: de eerste wasbeurt heeft een deel van het vet al verwijderd.
• Een shampoo met weinig schuim reinigt ook. Formules met weinig schuim zijn bekend om hun voldoende reiniging. Schuimverhogers worden toegevoegd voor een grotere verspreiding en een prettig gevoel bij het gebruik.

Welke oppervlakte-actieve stoffen zitten in de formule?

Moderne shampoos gebruiken meestal 2-4 oppervlakte-actieve stoffen samen. De oppervlakte-actieve stof die als eerste op het etiket staat, is de primaire reiniger; de tweede vult zijn tekortkoming aan.

De eerste plaats op het etiket toont het karakter van de formule, maar zegt niet alleen hoeveel de shampoo zal uitdrogen. De verhouding en het gezamenlijke gebruik van de stoffen zijn ook bepalend. Dat de discussie over sulfaten een apart onderwerp is, komt ook daarom.

Shampoo-formuletypes

Bij verzorgende shampoos is er een bijzonder mechanisme. Kationische polymeren en siliconen zweven in de shampoo, maar als het mengsel tijdens het spoelen verdund wordt, zakken ze op het haar. Een belangrijk deel van de verzorgende stof die in het haar blijft, wordt op dat moment van verdunning afgezet. Welke punten je bij het kiezen van een shampoo moet bekijken, lees je in het artikel hoe kies je een shampoo.

Waarom wordt er over de pH van shampoo gesproken?

Omdat het isoelektrisch punt van het haar laag is, neemt bij stijgende pH de negatieve lading van het oppervlak toe; het haar wrijft meer en verstrengelt meer. Daarom raden dermatologische reviews aan dat de pH van shampoo niet hoger is dan ongeveer 5,5, de pH van de hoofdhuid. Op etiketten staat de pH meestal niet vermeld; stoffen als Citric Acid stellen de zuurgraad van de formule in. Toch kun je uit één pH-waarde niet opmaken hoeveel een shampoo zal uitdrogen; de volledige formule telt ook mee.