AHA və Glikol Turşusu Nədir? Düzgün İstifadə və Risklər

Glikol turşusu nə işə yarayır: Dərinin ən üst təbəqəsindəki ölü hüceyrələri tutan bağları boşaldaraq pürüzlülüyü, donuq görünüşü və yüngül ton qeyri-bərabərliyini azaltmağa kömək edə bilər. Ev istifadəsində qəbul olunan çərçivə 10% və ya aşağı faiz, 3,5 və ya yuxarı pH və gündəlik günəş qorumasıdır. Həftədə 1-2 axşamla başlanır. AHA-lar dərini günəşə həssas edir, bu həssaslıq məhsulu dayandırdıqdan təxminən bir həftə sonra itir. Sızanaq və ya melazma üçün təkbaşına həll sayılmır.

AHA ailəsində kim kimdir?

AHA (alfa hidroksi turşu) suda həll olan turşu qrupunun adıdır. Glikol turşusu ailənin ən kiçik molekuludur, buna görə üst təbəqəyə daha rahat keçir və güclü hiss olunur. Digər üzvləri fərqli davranır; hamısını "turşu" deyə bir qəlibə salmaq yanıltıcıdır.

AHA-ların yağda həll olan qohumu salisil turşusu isə BHA qrupundadır və məsamənin içinə çatması ilə tanınır. AHA isə dərinin səthində işləyir. Hədəfin pürüzlülük və donuq görünüş isə AHA, qara nöqtə isə BHA daha məntiqli başlanğıc olar.

Glikol turşusu nə işə yarayır? Sübutun həcmi

Hüceyrələr arasındakı bağları boşaldaraq tökülməni sürətləndirir. Bu təsir eksfoliasiya adlanır və yaxşı göstərilib. Əsas müzakirə isə bunun görünüşdə nə qədər dəyişiklik yaratdığıdır.

• Günəş zədəsi görünüşü: 74 qadınla aparılan ikitərəfli kor, baza nəzarətli tədqiqatda 8% glikolik və ya 8% laktik turşulu krem 22 həftə istifadə olunmuş. Üz bölgəsində ən azı bir dərəcə ümumi yaxşılaşma 76% və 71%-də, baza kremində 40%-də olmuş. Önkolda laktik turşu ləkəli piqment və pürüzlülükdə də fərq göstərmiş. Tədqiqatçılar təsiri "mütəvazi" adlandırmışlar. Bu, ev məhsulundan gözləntin üçün yaxşı ölçüdür.
• Tünd ton və ləkə: Reseptsiz məhsullarda parlaqlıq və ton fərqi üçün bir neçə ay lazım ola bilər. Aydın ləkə və melazmada adətən klinik peeling və ya həkim müalicəsi gündəmə gəlir.
• Kollagen: Yüksək faiz və uzun müddətli istifadə ilə kollagen istehsalının dəstəklənə biləcəyi bildirilir. Aşağı faizli ev məhsulunda bunu görməyi gözləmə, xüsusilə qısa müddətdə.
• Sızanaq: Sızanaq üzrə geniş sistematik icmalda AHA üçün yalnız glikol turşusu peelinginin başqa peelinglə müqayisə edildiyi kiçik bir tədqiqat tapılıb, nəticənin dəqiqliyi aşağıdır. Məsamə təmizlənməsinə dəstək ola bilər, lakin sızanaq müalicəsi kimi kifayət qədər öyrənilməyib.

Düzgün gözləntı: Bir neçə həftədə daha hamar hiss, bir neçə ayda daha bərabər görünüş. Dərin qırışlar, dərin iz və sıx ləkə üçün kifayət deyil. Sızanaq izi barədə də seçimləri ayrıca qiymətləndirmək lazımdır.

Faiz təkbaşına kifayət etmir: Faiz və pH birlikdə oxunur

Məhsulun nə qədər güclü olduğunu dörd şey müəyyən edir: AHA növü, faiz, pH və formuldakı digər tərkiblər. Eyni 10% yüksək pH-lı məhsulda yumşaq, aşağı pH-lı məhsulda isə çox daha sərt ola bilər, çünki aşağı pH-da turşunun aktiv hissəsi artır. Buna görə "5% yüngüldür" demək həmişə doğru deyil.

Yuxarıdakı iki sətirdəki hədlər kosmetik tərkibləri araşdıran müstəqil ekspert heyətinin nəticəsidir, hər ölkədə hüquqi məcburiyyət olmaya bilər. ABŞ-də aparılmış məhsul araşdırmasında da iki məhsulun tövsiyə olunan pH həddindən aşağı olduğu müşahidə edilmişdir. Praktik nəticə budur:

• Etiketdə faiz və ya pH yazılmayıbsa məhsulu ən aşağı tezliklə istifadə et.
• "Peeling" adı ilə satılan yüksək faizli ev məhsullarına diqqət et; 10%-dən xeyli yuxarıdırsa özbaşına istifadə etmə.
• Məhsulun yuyulan, yoxsa üzərində qalan olduğunu yoxla. Təmizləyicidəki turşu çox qısa müddət təmasda olur.
• Glikol turşusunu internetdən toz və ya saf məhlul şəklində alıb özün seyreltməyə çalışma.

Təmizləyici, tonik, serum: Eyni turşu, fərqli təmas

Məhsulda yazılan faizi məhsulun dəridə qalma müddəti ilə birlikdə düşün. Aşağıdakı cədvəl bu məntiqdən çıxarılmış bələdçidir, dəqiq hədd vermir.

Glikol turşusu sinə və boyun kimi bölgələrə də sürüləcəksə ehtiyatlı ol. Üzündə problemsiz istifadə etdiyin məhsul bu incə dərili bölgələrdə gözlədiyindən sərt təsir göstərə bilər. Laktik turşu isə qollarda görülən kələ-kötür tük kökü şişliklərində (keratoz pilaris) və bədən məhsullarında tez-tez istifadə olunur; AHA olduğu üçün orada da günəşdən qorunma tələb edir.

Günəş həssaslığı: Bir həftəlik qayda

AHA-nın ən aydın göstərilmiş yan təsiri budur və axşam sürmək onu aradan qaldırmır. Təsir dəri növbəti gün günəşə çıxanda özünü göstərir. Nəzarətli tədqiqatlarda dörd həftə müntəzəm istifadədən sonra dərinin UV şüası ilə qızarmaya həssaslığı təxminən 18% artmış, hüceyrə səviyyəsində zədələnməyə meyilliliyi orta hesabla iki dəfəyə çıxmışdır. Yaxşı xəbər odur ki, məhsul dayandırıldıqdan bir həftə sonra fərq qalmır. Bu səbəbdən də etiketdə "istifadə edərkən və dayandırdıqdan sonra bir həftə ərzində günəşdən qorunun" xəbərdarlığı tövsiyə olunur.

1. Hər səhər: Geniş spektrli, ən azı SPF 30 günəş kremi sür. SPF dəyərini başa düşmək seçimi asanlaşdırır.
2. Gün ərzində: Kremi 2 saatdan bir, tərləmə və ya üzgüçülükdən sonra yenilə.
3. Qorun: Papaq, kölgə və qoruyucu geyim. UVA və UVB fərqi nəyə görə buludlu gündə də lazım olduğunu izah edir.
4. Tətil planı: Günəşli tətildən əvvəl AHA istifadəsini ən azı bir həftə əvvəl dayandırmaq bu məlumatlardan çıxarılan məntiqli tədbirdir.

İlk səkkiz həftə üçün nümunə plan

Həftədə 1-2 axşamla başlamaq yerləşmiş tövsiyədir, sonrakı addımlar bundan çıxarılmış başlanğıc nöqtəsidir. Məhsulun etiketi fərqli deyirsə etiketə əməl et.

Bəzi dərilər zamanla hər gecəyə tolerantlıq göstərir, lakin bu hədəf deyil. Aşağı tezliklə nəticə alırsansa artırmağa ehtiyac yoxdur. Ardıcıllıq sadədir: Təmizlik, turşu, nəmləndirici. Səhər də günəş kremi.

Hansılarla eyni axşam istifadə olunmur?

• Retinol: Retinol eyni gecə quruluq və soyulmanı artırır. Fərqli gecələrə ayır, ilk həftələrdə birlikdə istifadə etmə.
• Salisil və laktik turşu: Eyni axşam ikinci bir soyucu əlavə etmək lazımsızdır.
• C vitamini: C vitamini serumunu səhərə al, başlanğıcda eyni təbəqədə birləşdirmə.
• Mexaniki peeling və fırçalar: Eyni gün etmə, turşu artıq üst təbəqəni incəldir.
• Niacinamide və hyaluron turşusu: Adətən birlikdə istifadə oluna bilər, quruluğu tarazlamağa kömək edə bilər. Yeni məhsulları yenə tək-tək əlavə et.

Kimlər ehtiyatlı olmalıdır?

• Həssas və quru dəri: Qıcıqlanma ehtimalı yüksəkdir. Laktik turşu və ya daha aşağı faizlə başlamağı düşün.
• Rozasea, ekzema, aktiv infeksiya: İstifadədən əvvəl dermatoloqa soruş. Sağalmamış dəridə qıcıqlanma artıra bilər.
• Günəş yanığı, kəsik və ya açıq yara: Həmin bölgəyə sürmə, dəri tamamilə bərpa olunana qədər gözlə.
• Tünd dəri: Qıcıqlanmadan sonra tünd ləkə inkişaf edə bilər. Yavaş irəlilə, tündləşmə başlayarsa məhsulu dayandır və həkimə müraciət et.
• Hamiləlik və laktasiya: Aşağı faizli məhsulların minimal sorulma səbəbindən adətən təhlükəsiz sayıldığı bildirilir, lakin hamilə qadınlarda aparılmış tədqiqat yoxdur. İstifadədən əvvəl mama-ginekoloqa və ya dermatoloqa məsləhətləş. Klinik peeling planını da bu dövrdə həkiminlə müzakirə etmədən etdirmə.

Həddindən çox olduğunu necə başa düşərsən?

ABŞ-də 1992-2004 arasında AHA tərkibli dəri məhsulları ilə bağlı 114 mənfi bildirişdə ən çox yanma (45), səpgi (35) və şişkinlik (29) müşahidə olunmuşdur. Ciddi reaksiyalar ən çox güclü soyucu məhsullarda olmuşdur. Say azdır, lakin bildiriş sistemləri hadisənin yalnız bir hissəsini tutur. Öz dərində bunlara bax:

• Normalda batmayan nəmləndiricinin batması
• Davamlı gərginlik və parlaq, incə görünən dəri
• Pulcuqlanma, kiçik çatlaqlar
• Yeni çıxan kiçik sızanaqlar və ya qaşınma
• Tətbiq bölgəsində tündləşən sahələr

Belə olarsa turşunu dayandır, incə bir təmizləyiciyə və qalın bir nəmləndiriciyə qayıt, günəş kremini davam etdir. Bir neçə həftədən sonra yalnız dəri tamamilə sakitləşibsə daha seyrək tezliklə yenidən sına. Qabarcıq, şiddətli yanma, şişkinlik və ya keçməyən qızartı varsa dərhal məhsulu yuyub dermatoloqa müraciət et.