Wat is retinal (retinaldehyde)? Verschil met retinol en de kracht

Wanneer de alcoholgroep van retinol eenmaal is geoxideerd, ontstaat retinal. Dat wil zeggen dat retinol in de huid al langs deze stap gaat. De logica om retinal direct in een product te doen, is een omzettingsstap overslaan. Hoe groot het verschil in de praktijk is, is minder zeker dan marketingteksten doen geloven.

Waar zit retinal tussen retinol en retinoïnezuur?

Wat de positie van retinal in de keten interessant maakt, is dat de stap naar retinol tweerichtig is: retinal kan weer tot retinol worden teruggevormd. De stap naar retinoïnezuur is eenrichtig. Bovendien wordt aangenomen dat alleen huidcellen met de juiste rijpheid deze laatste omzetting uitvoeren; daarom wordt gesuggereerd dat de actieve vorm zich gecontroleerder vormt.

Wat zeggen studies over de kracht?

• Vergelijking met retinoïnezuur: In een studie met ongeveer 125 personen met zonneschade in het gezicht werden 0,05% retinal, 0,05% retinoïnezuur en een dragercrème vergeleken. In afdrukken uit de ooghoek verminderden beide actieve stoffen na 18 weken rimpels en ruwheid; in de dragercrème veranderde er geen significant effect. De verbetering was na 44 weken minder duidelijk. Retinal werd beter verdragen.
• Vergelijking met retinol: In een half-gezichtsstudie van 23 personen, 8 weken, verbeterde retinalcrème (0,05% en 0,1%) bij de meeste metingen meer dan retinol in dezelfde gehalten. Het is een kleine studie, en een enkele.
• Vergelijking met dragerstof: Bij 40 personen verhoogde 0,05% retinal de dikte en elasticiteit van de bovenhuid. In een open studie van 32 vrouwen verminderden ruwheid en grove rimpels na 4 maanden.

In reclameteksten zie je misschien getallen als "zoveel keer sterker dan retinol". Er is geen grote vergelijking bij menselijke huid die dat bevestigt. Een overzicht schrijft ook dat retinal bij rimpels en huidstructuur slechts een lichte verbetering geeft. Retinal is dus een redelijke tussenoptie, maar als gehalte en formule veranderen, kan de volgorde ook veranderen.

Tolerantie: wordt er echt minder irritatie veroorzaakt?

Vergeleken met retinoïnezuur wel. In een 14-daagse intensieve pleistertest veroorzaakten retinal en retinol even weinig irritatie, terwijl retinoïnezuur duidelijk meer irritatie gaf. Vergeleken met retinol is het beeld minder eenduidig, omdat retinal in dezelfde test meer schilfering veroorzaakte.

Langetermijngegevens zijn ook positief maar beperkt. In een pilotevaluatie van 229 personen werd 1% retinal door tot 70% van de gebruikers verdragen; lage gehalten maakten langdurig gebruik mogelijk. In een groep van 45 personen die 12-89 maanden hun gezicht behandelden, werden bijwerkingen apart onderzocht en was de verdraagzaamheid goed. Toch komt de retinoïdenreactie (jeuk, branderigheid, roodheid, schilfering) ook bij retinal voor. Lage irritatie is niet hetzelfde als geen irritatie.

Helpt het tegen bacteriën, is het goed voor acne?

De aldehydegroep is een kenmerk van retinal dat het onderscheidt van andere retinoïden. In het laboratorium toonde alleen retinal duidelijke antibacteriële werking binnen de retinoïden, met effect op grampositieve bacteriën, waaronder een soort die met acne wordt geassocieerd. Op behandelde huidgebieden nam het aantal bacteriën af. Dat is een interessante bevinding, maar het is geen bewijs voor acnebehandeling. Bij matige tot ernstige acne en bij patronen die met de menstruatie toenemen, beslist de dermatoloog.

Retinal op het etiket en in de regelgeving

Op de ingrediëntenlijst staat het als "Retinal", in publicaties als retinaldehyde. De EU-verordening uit 2024 stelt een maximum voor retinol, retinylacetaat en retinylpalmitaat, maar telt retinal niet in dezelfde regel mee. Dat betekent niet dat het onbeperkt en zonder risico is, alleen dat de verordening zich op die drie stoffen richt. Ook qua formulering is het een gevoelig molecuul. Net als retinol is het gevoelig voor licht en warmte, dus een ondoorzichtige verpakking die lucht buiten houdt is belangrijk.

Wie moet retinal niet gebruiken, en wanneer naar de arts?

• Zwangerschap, zwangerschapsplannen en borstvoeding: Retinal is ook een retinoïde. Het wordt niet gebruikt; raadpleeg een arts.
• Nieuw met retinoïden: beginnen met het laagste gehalte is voorzichtiger. Frequentie en opbouw kun je aanhouden volgens de logica van het artikel over retinolgebruik.
• Rosacea, eczeem, zeer gevoelige huid: begin niet zelf; vraag je dermatoloog.
• Wie een voorgeschreven retinoïde gebruikt: voeg er geen retinal bovenop toe zonder met je arts te overleggen.

Gebruik overdag een zonnecrème met breed spectrum en minstens SPF 30, en smeer die elke 2 uur opnieuw, en na zweten of zwemmen. Houd rekening met het feit dat voor de meeste anti-verouderingsproducten minstens 6 weken nodig zijn voor effect. Krijg je blaren, zwelling of een wijdverspreide uitslag, stop dan en ga naar de arts. Pigmentvlekken die na irritatie achterblijven bij een donkere huidskleur, laat je ook aan een dermatoloog zien.