Retinal (Retinaldehit) Nedir? Retinolden Farkı ve Gücü

Retinolün alkol grubu bir kez oksitlendiğinde retinal oluşur. Yani retinol ciltte zaten bu basamaktan geçer. Ürüne doğrudan retinal koymanın mantığı, bir dönüşüm adımını atlamaktır. Bunun gerçek hayatta ne kadar fark yarattığı ise pazarlama metinlerinin anlattığından daha az kesin.

Retinol ile retinoik asit arasında nerede durur?

Zincirdeki konumu retinali ilginç kılan şeydir. Retinolle arasındaki adım iki yönlüdür, yani retinal yeniden retinole dönebilir. Retinoik aside giden adım ise tek yönlüdür. Üstelik bu son dönüşümü yalnız uygun olgunluktaki cilt hücrelerinin yaptığı düşünülür, bu yüzden etkin formun daha denetimli oluştuğu öne sürülür.

Güç konusunda çalışmalar ne gösteriyor?

• Retinoik asitle kıyas: Yüzünde güneş hasarı olan yaklaşık 125 kişilik bir çalışmada %0,05 retinal, %0,05 retinoik asit ve taşıyıcı krem kıyaslanmış. Göz kenarından alınan kalıplarda iki etken de 18. haftada kırışıklık ve pürüzlülüğü azaltmış, taşıyıcı kremde anlamlı değişim çıkmamış. Azalma 44. haftada daha az belirgin kalmış. Retinal daha iyi tolere edilmiş.
• Retinolle kıyas: 23 kişilik, 8 haftalık yarım yüz çalışmasında retinal kremi (%0,05 ve %0,1) aynı oranlardaki retinolden çoğu ölçümde daha fazla iyileşme sağlamış. Küçük ve tek bir çalışmadır.
• Taşıyıcıyla kıyas: 40 kişide %0,05 retinal üst deri kalınlığını ve esnekliği artırmış. 32 kadınlık açık uçlu bir çalışmada 4 ayda pürüzlülük ve kaba kırışıklık azalmış.

Tanıtımlarda "retinolden şu kadar kat güçlü" biçiminde rakamlarla karşılaşabilirsin. İnsan cildinde bunu doğrulayan büyük bir karşılaştırma bulunmuyor. Bir derleme de retinalin kırışıklık ve cilt dokusunda yalnız hafif iyileşme sağladığını yazıyor. Yani retinal makul bir ara seçenek, ama oran ve formül değişince sıralama da değişebilir.

Tolerans: Gerçekten daha az mı tahriş eder?

Retinoik asitle kıyaslandığında evet. 14 günlük yoğun yama testinde retinal ve retinol aynı ölçüde düşük tahriş yapmış, retinoik asit belirgin biçimde daha çok tahriş etmiş. Retinolle kıyaslandığında ise tablo o kadar net değil, çünkü retinal aynı testte daha çok pullanmaya yol açmış.

Uzun süreli veri de olumlu ama sınırlı. 229 kişilik pilot değerlendirmede %1 retinali kullanıcıların %70'e varan kısmı tolere etmiş, düşük oranlar uzun süreli kullanıma izin vermiş. Yüzüne 12-89 ay sürmüş 45 kişilik bir grupta özel olarak yan etkiye bakılmış, tolerans iyi bulunmuş. Yine de retinoid tepkisi (kaşıntı, yanma, kızarıklık, soyulma) retinalde de görülür. Düşük tahriş ile tahriş yok aynı şey değildir.

Bakterilere etkisi sivilceye yarar mı?

Retinalin diğer retinoidlerden ayrıldığı bir nokta aldehit grubudur. Laboratuvarda retinoidler içinde belirgin antibakteriyel etki gösteren yalnız retinal olmuş, aralarında sivilceyle ilişkili bakterinin de bulunduğu gram pozitif bakterilere etki etmiş. Uygulanan cilt alanlarında bakteri sayısı azalmış. Bu ilginç bir bulgu, ama sivilce tedavisi kanıtı değildir. Orta ya da şiddetli sivilcede ve adetle artan tablolarda karar dermatoloğundur.

Etikette ve düzenlemede retinal

İçerik listesinde "Retinal" olarak geçer, yayınlarda retinaldehit diye anılır. AB'nin 2024 tarihli düzenlemesi retinol, retinil asetat ve retinil palmitat için üst sınır getirmiş, retinali aynı satırda saymamıştır. Bu, sınırsız ve risksiz olduğu anlamına gelmez, yalnız düzenlemenin bu üç maddeye yöneldiğini gösterir. Formül açısından da hassas bir moleküldür. Retinol gibi ışığa ve ısıya duyarlıdır, bu yüzden opak ve hava temasını azaltan ambalaj önem taşır.

Retinali kimler kullanmamalı, ne zaman hekime gidilmeli?

• Hamilelik, hamilelik planı ve emzirme: Retinal de bir retinoiddir. Kullanılmaz, hekime danışılır.
• Retinoide yeni başlayanlar: En düşük oranla başlamak daha temkinlidir. Sıklık ve geçiş mantığı retinol kullanım yazısındakine benzer düşünülebilir.
• Rozasea, egzama, çok hassas cilt: Kendi başına başlama, dermatoloğa sor.
• Reçeteli retinoid kullananlar: Üstüne retinal ekleme, hekiminle konuş.

Gündüz geniş spektrumlu, en az SPF 30 güneş kremi kullan, 2 saatte bir ve terleme ya da yüzme sonrası yenile. Yaşlanma karşıtı ürünlerin çoğunda etki için en az 6 hafta gerektiğini hesaba kat. Kabarcık, şişlik ya da yaygın döküntü olursa bırak ve hekime başvur. Koyu tende tahrişten sonra kalan lekelerde de dermatoloğa görün.