Wat is zijdeproteïne, en waarvoor dient het? Hydrolyzed Silk en het bewijs
Andere namen: Hydrolyzed Silk, gehydrolyseerde zijde, silk protein, zijdepeptide
Zijdeproteïne is de naam in cosmetica voor sericine en fibroïne die uit het cocon van de zijderups wordt verkregen; op het etiket staat het meestal als Hydrolyzed Silk. De in water oplosbare kleine delen geven glijdbaarheid en een zacht gevoel aan het haar en de huid. Er is geen sterk onderzoek dat aantoont dat het haar herstelt; het bewijs berust op een klein aantal experimenten en op informatie over vergelijkbare eiwitten.
Bekijk producten voor jouIn één oogopslag
- INCI-naam
- Hydrolyzed Silk, Hydrolyzed Sericin, Hydrolyzed Fibroin
- Herkomst
- cocon van de zijderups (Bombyx mori), dierlijk
- Type
- gehydrolyseerd eiwit, ingrediënt voor haar- en huidverzorging
- Waarvoor het dient
- glijdbaarheid en een zacht gevoel op haar en huid, dunne laag op het oppervlak
- Let op
- eiwithydrolysaten kunnen zelden netelroos veroorzaken, wees voorzichtig bij atopie
Wat staat er op deze pagina?
Een zijdevezel bestaat eigenlijk uit twee eiwitten. De stevige kern in het midden is fibroïne, en de kleverige laag eromheen is sericine. De verhoudingen verschillen per cocon en werkwijze, maar er wordt gemeld dat fibroïne ongeveer 60-80% en sericine 15-35% bevat. In cosmetica worden deze eiwitten in zulke kleine stukjes gesplitst dat ze in water oplossen, en de term "gehydrolyseerd" komt van dat proces. De stof op het etiket is dus geen zijdedraad, maar eiwitfragmenten die daaruit zijn gemaakt.
Hoe worden sericine en fibroïne van elkaar onderscheiden?
| Kenmerk | Sericine | Fibroïne |
|---|---|---|
| Plaats in de cocon | De kleverige laag die de fibroïnedraadjes omhult | De stevige kern van de vezel |
| Naam op het etiket | Hydrolyzed Sericin, Sericin | Hydrolyzed Fibroin, Fibroin |
| Opvallende eigenschap in cosmetica | Vochtvasthouding en een film op het oppervlak | Stof in haar- en huidverzorging |
| Hoeveel gegevens zijn er? | Een klein vrijwilligersonderzoek bij de huid en laboratoriumgegevens | Vooral materiaalonderzoek en biomedisch onderzoek |
Het Hydrolyzed Silk dat je vaak op etiketten ziet, vertelt niet welk deel in welke mate aanwezig is. Ook de molecuullengte staat er niet op. In een veiligheidsbeoordeling van commerciële monsters zakte de gemiddelde molecuulmassa tot enkele honderden dalton, maar dat kun je voor elk product niet aannemen.
Met welke namen zie je het op het etiket?
Een veiligheidsbeoordeling van cosmetica behandelt tien verschillende namen van zijdegerelateerde ingrediënten. In haarproducten kom je het vaakst de in water oplosbare gehydrolyseerde vormen tegen: Hydrolyzed Silk, Hydrolyzed Sericin en Hydrolyzed Fibroin. Silk Powder is zijde in poedervorm; van een vloeibaar haarproduct wordt niet verwacht dat het zich gedraagt als gehydrolyseerd eiwit.
Dat "zijde" in de productnaam staat, of dat het haar "als zijde" zou maken, betekent niet dat deze stoffen op de lijst staan. Let op de ingrediëntenlijst, niet op de naam. Het percentage staat niet op het etiket, en een algemeen geldige bron voor het gebruikelijke gehalte in cosmetica is moeilijk te vinden.
Wat doet het in het haar, en hoe sterk is het bewijs?
Van gehydrolyseerde eiwitten wordt verwacht dat ze aan het haar hechten, omdat er veel ionische en polaire gebieden op zitten. Onderzoek met keratine en tarweeiwit laat zien dat kleine fragmenten in de haarvezel kunnen doordringen en grotere fragmenten een dunne film op het oppervlak achterlaten. Dat zijdeeiwit zich vergelijkbaar gedraagt, is redelijk om aan te nemen.
Het probleem: onafhankelijk, door vakgenoten getoetst haaronderzoek specifiek naar zijdeeiwit is schaars. De belofte van glans en zachtheid op het etiket berust meer op algemene eiwitkennis en op de formule als geheel. Een eerlijke lezing ziet er zo uit:
- Redelijke verwachting: binnen de formule als geheel voelt het haar glijdender aan en blijven gespleten punten een tijdje netter.
- Niet te verwachten: dat een gebroken haarstreng weer hersteld wordt, dat haar sterker en breukbestendig wordt, of dat haaruitval afneemt.
- Duur: het effect van eiwithoudende verzorging neemt af met de volgende wasbeurt en moet herhaald worden om te blijven.
Voor de discussie over te veel eiwit in het haar kun je de pagina eiwitbehandeling voor het haar bekijken.
Wat is bekend voor de huid?
De meest directe bevinding betreft sericine. In een klein onderzoek met gezonde vrijwilligers nam het vocht in de huid toe, verdween er minder water en zag het oppervlak er gladder uit na een gel met sericine. De auteurs verklaarden dit uit de vorming van een afsluitende laag op het oppervlak. Dit betreft één formule en een kleine groep en kan niet zomaar naar een huidcrème worden doorgetrokken. Bevindingen over antioxidatie en UV bij sericine zijn meestal op laboratoriumniveau.
Is het veilig, en wie moet opletten?
Een wetenschappelijk expertenpanel dat cosmetische ingrediënten beoordeelt, vond acht zijde-eiwitten veilig onder de huidige gebruiksomstandigheden, waaronder Hydrolyzed Silk, Hydrolyzed Sericin en Hydrolyzed Fibroin. Voor twee stoffen (MEA-Hydrolyzed Silk en Silkworm Cocoon Extract) gaf het aan dat de gegevens ontoereikend zijn.
Zijdeallergie wordt meestal gemeld via de luchtwegen en in beroepsomgevingen; reacties bij huidcontact komen minder vaak voor. Toch kunnen eiwithydrolysaten in haarproducten zelden netelroos veroorzaken. In één onderzoek waren alle positieve testpersonen mensen met atopische dermatitis. Heb je atopische dermatitis of reageerde je eerder op een eiwitproduct, test het nieuwe product dan eerst op de binnenkant van de arm of in de elleboogplooi, twee keer per dag, gedurende 7-10 dagen. Krijg je zwelling van het gezicht of kortademigheid, zoek dan direct spoedeisende hulp.
En onthoud de herkomst: zijdeeiwit is van dierlijke oorsprong. Zoek je een veganistisch product, let dan hierop op het etiket.
Deze pagina is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen medische diagnose of behandeling. Heb je een aanhoudend probleem met je huid of hoofdhuid, raadpleeg dan een dermatoloog.
