Wat is warmtebeschermer, en waarvoor dient het? Inhoud en wat bekend is

Warmtebeschermer is de naam van een productgroep, niet van één formule. Twee sprays met die naam kunnen heel verschillende stoffen bevatten, en er is geen algemeen erkende effectiviteitstest voor deze naam. Het helpt daarom het onderwerp in twee vragen te splitsen: wat doet warmte met het haar, en hoeveel daarvan kunnen de stoffen in de formule verminderen? Het antwoord op de eerste vraag is vrij duidelijk. Het antwoord op de tweede berust grotendeels op experimenten met haarbundels.

Wat doet warmte met de haarschacht?

Stijltangen kunnen boven de 200 °C komen. Op dat niveau verandert de spiraalvormige structuur van het keratine in de cortex, breekt een deel van het eiwit af en houdt het haar niet meer zoveel water vast. Ook bij lagere temperaturen ontstaat schade: een oude laboratoriumstudie meldt schade aan het oppervlak van het haar en aan het aminozuur tryptofaan boven 130 °C.

Experimenten over het effect van temperatuur, aantal passages en herhaling vind je in het artikel schade door de stijltang.

Föhn, krultang en stijltang brengen niet hetzelfde risico met zich mee

'Warmte' is niet één ding. De apparaten werken op verschillende temperaturen en geven hun warmte op verschillende manieren aan het haar af. Dit onderscheid is belangrijk bij het lezen van productgegevens.

Daarom zijn de onderstaande cijfers vooral voor platte en stijltangen. Voor iemand die alleen een föhn gebruikt, is het niet juist dezelfde beschermingsgraden aan te nemen.

Wat zit er in een warmtebeschermer?

Formules combineren een paar groepen stoffen in verschillende verhoudingen. De sterkte van het bewijs verschilt sterk van groep tot groep.

Panthenol of glycerine in de lijst zien is geen slecht teken, maar deze stoffen maken een product op zichzelf niet tot een warmtebeschermer.

Wat tonen de laboratoriumexperimenten?

In een van de gedetailleerde experimenten op dit gebied werden haarbundels met een stijltang van 232 °C verwarmd, in intervallen van 12 seconden, in totaal 12 minuten. Bij onbehandeld haar nam de breuk bij het kammen duidelijk toe. Bij sommige bundels die vooraf waren behandeld met een 1% polymeeroplossing nam deze toename aanzienlijk af. Bij dezelfde bundels bleven de eiwitstructuur en de cuticula beter behouden, en daalde het waterbehoud minder. Bij beeldvorming met warmtebeelden daalde ook de haartemperatuur; in een polymeermengsel werd het verschil groter naarmate de concentratie steeg van 1% naar 4%.

Houd twee dingen in gedachten bij het lezen van dit resultaat. De studie werd uitgevoerd door onderzoekers van het bedrijf dat de geteste polymeren levert; de bevinding is dus waardevol maar niet onafhankelijk. En de bescherming werd gezien bij zorgvuldig gekozen polymeren met een hoog molecuulgewicht; dat kan niet op elk polymeer worden gegeneraliseerd.

Een oudere studie testte oplossingen met 1% kationisch polymeer, gehydrolyseerd tarwe-eiwit en een kationische oppervlakte-actieve stof. Er werd gezien dat de laag van de oppervlakte-actieve stof tryptofaan tot op zekere hoogte beschermde. Dat suggereert dat bescherming niet alleen aan speciale polymeren gebonden hoeft te zijn, maar het zegt niet hoeveel effect er in het afgewerkte product is.

Ook het dragermiddel van de spray maakt verschil. In een studie waarin waterige en op ethanol gebaseerde hittebeschermingssprays werden vergeleken, verminderden beide het tryptofaanverlies in vergelijkbare mate. Maar bij de waterige spray was de structurele schade in gesproeid en nat haar groter; de auteurs schrijven dit toe aan het zeer snelle verdampen van water. In de praktijk betekent dit: als je een waterig product hebt gebruikt, moet het haar volledig droog zijn voordat je de stijltang gebruikt.

Bij siliconen zijn de gegevens en verklaringen wat verspreider. In een test van een grondstoffenfabrikant gaven siliconenoplossingen van 3% een bescherming van 71% tot 86% vergeleken met onbehandeld haar, en het haar werd met een stijltang van 200 °C in half zoveel passages glad. Minder passages betekent dat het haar minder warmte opneemt, maar een onafhankelijke herhaling van deze cijfers is moeilijk te vinden. Ook is niet duidelijk waarom het werkt. Een dermatologisch overzichtsartikel schrijft dat siliconen de warmte langs de haarschacht verspreiden; andere beschrijvingen suggereren dat ze de warmteoverdracht verminderen of de verdamping van water vertragen. Een recenter artikel wijst erop dat siliconenoliën slecht hechten aan het negatief geladen haaroppervlak.

Wat is niet bekend over hittebeschermers?

• Hoeveel het in de praktijk echt uitmaakt. De experimenten worden uitgevoerd op haarbundels, met een bepaalde temperatuur en contactpatroon. Bij mensen is het moeilijk een onafhankelijke, gecontroleerde vergelijking te vinden.
• Of het product in je fles de bescherming van het experiment biedt. Experimenten testen één stof in een bepaald percentage, terwijl op het productetiket geen percentage staat.
• Wat de uitdrukking 'beschermt tot zoveel graden' betekent. Omdat er geen gemeenschappelijke schaal is, kan zo'n getal in verschillende producten op verschillende tests zijn gebaseerd, en is het niet bruikbaar om producten te vergelijken.
• Effect van maandenlang gebruik. Of het verschil bij herhaald gebruik blijft bestaan, en wat het product dat zich in het haar opbouwt doet, is onvoldoende gemeten.

Wat verandert een warmtebeschermer niet?

Het aanbrengen van een product geeft geen toestemming om de hoogste stand te gebruiken. Zelfs in het laboratorium vermindert de bescherming de schade, maar heft ze die niet op. Omdat temperatuur, aantal passages en gebruiksfrequentie de schade direct bepalen, gaat het verminderen van deze drie vóór de productkeuze. De regel dat een stijltang alleen op droog haar wordt gebruikt, verandert ook niet; de door warmte veranderde structuur keert niet terug met het product.

De volgorde van aanbrengen, de afstand en de warmte-instelling voor föhn, stijltang en krultang vind je stap voor stap in het artikel hoe gebruik je een warmtebeschermer.

Wat lees je op het etiket?

1. Kijk naar de eerste plaatsen. Staat een van de bovengenoemde polymeer- of siliconengroepen op de lijst, en zo ja, waar?
2. Zoek naar temperatuurinformatie. Staat er een graad of een testomschrijving in de productinformatie? Als dat zo is, gebruik het dan niet als vergelijkingsmaatstaf met een ander product.
3. Lees de gebruiksinstructie. Staat erin hoe en in welke haartoestand het vóór het warmte-apparaat moet worden gebruikt?
4. Denk aan het eigenlijke doel van het product. Föhnwater wordt meestal gemaakt om kammen en föhnen makkelijker te maken, en haarparfum om geur te geven. Staat er een warmtebeschermingsclaim in de naam, test het dan toch met de drie vragen hierboven.

Over de vraag spray of crème hebben we geen vergelijkende gegevens. Bij fijn haar is een spray lichter; dik en droog haar draagt een crème of serum beter. Dit onderscheid is een startpunt gebaseerd op hoe het haar het product draagt; het toont niet aan dat een van beide beter is voor warmtebescherming.

Voor het bredere beeld met zon, wrijving en kleurverlies kijk je op de pagina haarbeschermer.