Wat is PHA (polyhydroxyzuur)? Het verschil met AHA en gevoelige huid

Je kunt PHA beschouwen als dezelfde basischemie als AHA, maar in een grotere en waterminnende versie. De vele hydroxylgroepen trekken water aan, en de grootte vertraagt waarschijnlijk de doordringing in de bovenste laag. In marketing wordt het de "AHA van de nieuwe generatie" genoemd. Het gemeten verschil in de huid is echt, maar kleiner dan vaak wordt gesuggereerd, en het gaat vaak samen met minder kracht.

Hoe onderscheid je glucono-lacton en lactobionzuur?

Op het etiket vind je geen aparte term PHA; je moet de namen van de moleculen zoeken. De twee namen die het vaakst voorkomen, doen niet hetzelfde. Lactobionzuur is een combinatie van een suiker en gluconzuur; het behoort technisch tot de aldobionzuren (bionzuren), maar in de praktijk wordt het onder PHA geschaard.

Hoeveel verschil is er tussen PHA en AHA als je het meet?

In een bekende vergelijking werden glukonolacton-producten en glycolzuur-producten 12 weken naast elkaar getest. Beide groepen lieten een significante verbetering van het verouderingsbeeld zien. In twee metingen bleef het AHA voorop: bij de doffe uitstraling 17,1% tegenover 12,4%, en bij het terugveren van de huid 13,5% tegenover 10,2%. Waar PHA beter scoorde, is de verdraagzaamheid: prikken en irritatie waren in de week 6 en 12 in de AHA-groep significant hoger.

Enkele auteurs van deze studie werken voor een bedrijf dat deze ingrediënten ontwikkelt, dus een onafhankelijke herhaling is nodig. Een evenwichtige lezing: iets minder effect, duidelijk minder ongemak. Als je huid AHA niet verdraagt, is deze ruil logisch. Verdraag je het zonder problemen, dan is er geen sterke reden om naar PHA over te stappen.

Is er echt geen zonovergevoeligheid?

Dit is de meest gehoorde belofte van PHA, maar de basis ervan is smal. In een studie van 2004 bood glucono-lacton in een laboratoriummodel tot 50% bescherming tegen de UV-geactiveerde aanschakeling van het elastinegen, en het verhoogde in menselijke huid de zonnebrandcellen niet significant. Voor lactobionzuur zijn de gegevens niet even duidelijk. De wekelijkse zonwaarschuwing die voor AHA's wordt aanbevolen, noemt PHA's niet bij naam, maar dat betekent niet dat zonnecrème niet nodig is. Blijf bij het gebruik van een afschilferend product een zonnecrème met breed spectrum en minstens SPF 30 gebruiken; buiten herhaal je die elke 2 uur en na zweten of zwemmen.

Hoeveel bewijs is er voor gevoelige, rode of acnegevoelige huid?

• Acne: in een dubbelblinde studie met 150 personen verminderden 14% glucono-lacton en 5% benzoylperoxide de laesies; glucono-lacton gaf minder bijwerkingen. De studie dateert van 1992, dus is oud.
• Roodheid bij rosacea: In een gematchte studie met 200 personen met lichte roodheid werd een 5% glucono-lacton-serum gedurende 30 dagen vergeleken met één sessie intense gepulseerde lichttherapie. Bij roodheid en het algemene beeld was de lichttherapie beter; porie- en tint-resultaten bleven vergelijkbaar. Het vervangt dus geen behandeling. Blijft de roodheid aanhouden, ga dan voor de mogelijkheid van rosacea naar een dermatoloog.
• Huid-pH: een crème met 10% lactobionzuur verlaagde in laboratorium- en vrijwilligerstests de pH van het huidoppervlak, zonder duidelijke irritatie of barrièreschade.
• Gehalte: In kleine studies met halve gezichten (10-16 personen) verhoogden zowel glucono-lacton als lactobionzuur het vocht bij 10% en 30% op vergelijkbare wijze. Een hoger gehalte leverde hier geen extra voordeel op.
• Per leeftijd: In een vergelijking van een 40% lactobionzuur- en een 40% amandelzuurpeeling verhoogde het vocht in de leeftijdsgroep 50-60 alleen met lactobionzuur; in de leeftijdsgroep 30-40 jaar verhoogden beide zuren het vocht.

Wat ontbreekt, zijn grote, onafhankelijke, gecontroleerde studies bij mensen met vastgestelde gevoelige huid. De bewering "geschikt voor gevoelige huid" berust nu vooral op prikvergelijkingen en de molecuulgrootte.

Hoe past PHA in je routine, en wat is de grens?

In de bijlagen met beperkte stoffen van de EU-cosmeticaverordening staat geen aparte vermelding voor glucono-lacton en lactobionzuur. Het kader van 10% en pH 3,5 dat voor AHA's wordt gebruikt, is niet voor deze moleculen opgesteld, dus een betrouwbare "maximale gebruiksgrens thuis" is moeilijk aan te geven. Omdat er geen vast protocol bestaat, zijn de volgende stappen voorbeelden van een startpunt:

1. Test 7-10 dagen op de binnenkant van de arm of in de elleboogplooi, twee keer per dag. PHA betekent niet dat het geen irritatie veroorzaakt.
2. Breng 2-3 avonden per week een dunne laag aan en voeg daarna een vochtinbrengende crème toe.
3. Begin niet op dezelfde avond met een retinoïde, peeling of een ander zuur. De peelingpagina kan je richting geven over de frequentie.
4. Richt je op een verouderingsbeeld, wacht dan minstens 6 weken; de studies duurden 12 weken.
5. Gebruik het niet bij eczeemopflakkering, op open wonden of bij zonnebrand. Ben je zwanger of geef je borstvoeding, vraag dan eerst je arts.