Üre Nedir, Ne İşe Yarar? Oranına Göre Ciltteki Etkisi
Diğer adları: Urea, karbamid, carbamide
Üre (INCI: Urea), cildin doğal nem faktörünün bir parçası olan küçük bir moleküldür. Düşük oranlarda nem tutar ve bariyeri destekler, %10 üzerinde ölü hücre tabakasını yumuşatmaya başlar, %30 ve üstünde güçlü keratolitik etki gösterir. Hassas ya da çatlak ciltte batabilir.
Bir bakışta
- INCI adı
- Urea
- Türü
- Nem tutucu, yüksek oranda keratolitik
- Kaynağı
- Ciltte doğal olarak bulunur, kozmetikte sentetik üretilir
- Oran etkisi
- %2-10 nem, %10-30 nem ve yumuşatma, %30 üstü güçlü keratolitik
- Uygun olduğu
- Kuru cilt, ayak ve topuk, belirgin pullanma
- Dikkat
- Çatlak ve hassas ciltte batabilir
Bu sayfada neler var?
Üre, vücudun azot atığını taşıdığı molekül olarak bilinir, ama cildin içinde başka bir görevi daha vardır. Üst katmandaki doğal nem faktörünün (NMF) bileşenlerinden biridir ve suyu orada tutmaya yardım eder. Kozmetikte kullanılan üre idrardan elde edilmez, amonyak ve karbondioksitten sentezlenir. Tek bir molekül olmasına rağmen oranı değiştikçe başka bir iş görmesi onu ilginç kılar.
Oran değişince etkisi nasıl değişir?
Üründe yazan yüzde, üre için neredeyse ürün türü kadar bilgi verir.
| Oran | Başlıca etki | Tipik kullanım |
|---|---|---|
| %2-10 | Nem tutma, bariyer desteği | Günlük vücut ve el kremleri, kuru cilt, iktiyoz |
| %10-30 | Nem ve keratolitik etki | Kaba topuk, belirgin pullanma, kalın cilt bölgeleri |
| %30-50 | Güçlü keratolitik etki, ölü dokuyu yumuşatma | Hekim önerisiyle tırnak ve nasırlı bölgeler |
Bu aralıklar derlemelerdeki genel çerçevedir, tek bir standart yoktur. Keratolitik etki, ölü hücreleri bir arada tutan bağların gevşemesi demektir. Yüksek oranlı ürün yüze günlük nemlendirici gibi sürülmek için yapılmamıştır. Üre ayrıca cilt geçirgenliğini artırabildiği için birlikte sürülen başka etkenlerin geçişini kolaylaştırabilir. Reçeteli kremlerle birlikte kullanacaksan bunu hekimine söyle.
Bariyere etkisi yalnız nemle mi sınırlı?
Üre uzun süre pasif bir nem tutucu sayıldı. 21 sağlıklı gönüllüyle yapılan plasebo kontrollü bir çalışma daha fazlasını düşündürüyor. 4 hafta günde bir kez kullanımda %20 üre, transepidermal su kaybını %31 azaltmış (saatte metrekare başına 10,0 gramdan 6,9 grama), %10 üre ise bu ölçümü anlamlı biçimde değiştirmemiş. Biyopsilerde bariyer proteinleri, yağ yapımıyla ilgili enzimler ve bazı antimikrobiyal peptitler artmış.
İnsan çalışmasını üre ürünü üreten bir şirket desteklemiş, araştırmacıların bir kısmının da bu şirketle bağı var. Sonuç biyolojik bir ipucu olarak okunmalı, egzama gibi bir hastalığın tedavisi anlamına gelmez. Atopik dermatitte %5 ürenin nüks riskini %37 azalttığı 172 kişilik bir çalışma da bildiriliyor, ama hastalık tablosunda kararı hekim verir.
Ayak ve çok kuru ciltte neden sık önerilir?
Ayak tabanının derisi kalındır ve yağ bezi içermez, bu yüzden keratolitik etki burada işe yarar. Ayak kuruluğu üzerine sistematik bir derlemede en çok çalışılan grup üreli kremler olmuş: %5-40 oranlarıyla yapılan 14 çalışma iyi klinik yanıt bildirmiş. Şeker hastalığı olan 40 kişilik bir çalışmada arginin ve karnozinle birlikte %5 üre, gliserinli kreme göre nemi ve kuruluğu daha çok düzeltmiş. Yine şeker hastalığında 30 kişilik bir pilot çalışmada %25 üre %10'dan üstün çıkmış.
Bu verileri okurken derlemenin yazarlarının üre ürünleri üreticisiyle bağlantısını da akılda tut. Topuktaki kalınlaşma ve çatlak için adımlar topuk çatlağı yazısında anlatılıyor. Şeker hastalığın varsa, ayağında yara, kanayan çatlak ya da uyuşma görüyorsan kendi başına güçlü keratolitik sürme, hekime görün.
Hassas ciltte neden batabilir?
Üreli ürünlerde en bilinen sorun hafif batma ve kaşıntıdır. 197 atopik hastayla yapılan çift kör bir çalışmada %4 üre ve %4 tuz içeren krem, %20 gliserin kremine göre daha çok batma yapmış. Kremde tuz da olduğu için sorumluluğu yalnız üreye yüklemek doğru olmaz. Kuruluk değerlendirmeleri ise gruplar arasında benzer çıkmış. Genel tolerans iyi, yan etkiler hafif ve yüksek oranda daha sık görülüyor.
- Açık ve kanayan cilt: Kanayan, açık, enfekte ya da sulanan çatlağa sürülmez. Yaygın kızarıklıkta da kullanma.
- Çocuklar: Tanısı konmuş kuruluk için 1 yaş üstünde hekim önerisiyle kullanılabilir. Tanı olmayan normal kuru ciltte düşük oranlı ürünler için alt sınır genellikle 3 yaştır.
- Yeni ürün: Hassas cildin varsa önce kol içine ya da dirsek kıvrımına günde iki kez, 7-10 gün sür. Geçici batma yerine yayılan kızarıklık ya da döküntü olursa bırak.
- Koku: Bazı kremlerde uçucu aminlerden kaynaklanan ve kısa sürede kaybolan bir koku olabilir.
Adında "urea" geçen her madde üre değildir
İçerik listesinde Imidazolidinyl Urea ya da Diazolidinyl Urea görürsen bunlar nem veren üre değil, koruyucu olarak kullanılan formaldehit salıcı maddelerdir. Hydroxyethyl Urea ise üreden türetilmiş ayrı bir nem tutucudur. Ürenin kendisini arıyorsan listede yalnız "Urea" yazmalıdır. Nem tutucu içerik sınıfının tamamı için humektan sayfasına, üreyle en sık kıyaslanan içerik için gliserin sayfasına bakabilirsin.
Bu sayfa genel bilgilendirme içindir, tıbbi tanı ya da tedavi yerine geçmez. Süren bir cilt veya saç derisi sorununda dermatoloğa danış.