Wat is bisabolol? Bewijs voor het kalmerende ingrediënt uit kamille

Bisabolol, dat je aan het eind van de ingrediëntenlijst van crèmes ziet, is een licht geurende, kleurloze, olieachtige vloeistof. De alfavorm is ook bekend als levomenol en wordt uit de etherische oliën van planten gewonnen. Het wordt aangeprezen als "vermindert roodheid"; waar komt die claim vandaan?

Komt het uit kamille of uit een boom?

Bisabolol werd eerst uit Duitse kamille (Matricaria chamomilla) gewonnen. In één overzicht wordt het aandeel in de etherische olie voor dit geslacht op 29-81% geschat, bij de candeiaboom (Eremanthus erythropappus) uit Zuid-Amerika op 66-91%. De candeiaboom wordt als bedreigde soort beschouwd, dus de bron is ook een duurzaamheidskwestie. De naam Bisabolol op het etiket zegt niets over de herkomst; of het plantaardig of synthetisch is, kun je alleen bij de fabrikant navragen.

Waar is het bewijs voor de kalmerende werking?

Het sterkste deel is het laboratorium. In immuuncellen verlaagde bisabolol ontstekingssignalen zoals TNF-α en IL-6, en bij muizen verminderde het oorontsteking. Bij oude muizen verhoogden gels van 0,5% en 2% gedurende 30 dagen de barrièremetingen en het collageengehalte. Deze gegevens verklaren waarom het als kalmerend wordt beschouwd, maar zeggen niets over de omvang van het effect op menselijke huid.

De zin "vermindert roodheid" beschrijft dus een mogelijkheid, geen bewezen resultaat. Er is geen grote studie die bisabolol alleen met placebo vergelijkt, en de auteurs van de review roepen op tot klinisch onderzoek. Blijft de roodheid lang bestaan, probeer het dan niet weg te smeren met een crème, maar laat een dermatoloog controleren op de mogelijkheid van rosacea.

Allergie en opname: twee punten bij bisabolol

De onafhankelijke deskundigenbeoordeling vindt bisabolol veilig bij het huidige gebruik in cosmetica, en dat oordeel bleef ook bij de latere herbeoordeling staan. Toch zijn er twee punten.

• Allergie: zeldzaam, maar het komt voor. In 2024 werd een geval van ernstige contactdermatitis door bisabolol in een gezichtscrème gepubliceerd. "Kalmerend" betekent niet dat het geen reactie veroorzaakt. Test het daarom eerst op de binnenkant van de arm of in de elleboogplooi, twee keer per dag, gedurende 7-10 dagen, voordat je het op je gezicht smeert. Heb je een kamille-allergie, wees dan voorzichtig; het verband tussen die allergie en bisabolol is niet duidelijk.
• Opname: dezelfde beoordeling waarschuwt dat bisabolol de opname van andere ingrediënten in de formule door de huid kan verhogen. Denk dus bij producten met sterke zuren of retinoïden niet: "er zit een kalmerend ingrediënt in, dus het veroorzaakt geen irritatie".

In de bijlagen met beperkte stoffen van de EU-cosmeticaverordening staat geen apart item voor bisabolol. Het is niet verrassend het in hetzelfde product te zien met centella of panthenol, die ook als kalmerende stoffen worden gebruikt.