Wat is squalaan? Lichte olie voor huid en haar

Waarvoor squalaan dient: het laat een dunne, lichte oliefilm op de huid achter, geeft zachtheid en een gladde huid, en kan ook haarpunten er gelijkmatiger uit laten zien. Het is de gehydrogeneerde vorm van squaleen uit talg, daarom oxideert het veel minder snel met lucht. De meeste mensen verdragen het goed. Er is echter weinig klinisch onderzoek dat het effect op acne, rimpels of vlekken aantoont; het is het beste te zien als een verzachtende olie.

Squaleen of squalaan? Eén letter maakt het verschil

Deze twee namen worden vaak verward, maar op het etiket zijn ze niet hetzelfde. Het verschil zit in de structuur en in hoe ze reageren met lucht.

De uitdrukking 'de eigen olie van je huid' die vaak in productteksten staat, kan hier misleidend zijn. De huid produceert squaleen, geen squalaan. De twee moleculen zijn nauw verwant, maar het is niet juist ze als hetzelfde te beschouwen.

Van haai tot suikerriet: waar komt squalaan vandaan?

Squaleen is genoemd naar de bron waar het het rijkst voorkomt: haailevertraanolie. Lange tijd kwam cosmetisch squalaan ook uit die olie. Om dieren te beschermen is de industrie grotendeels overgestapt op plantaardige bronnen, zoals squaleen uit olijf dat wordt gehydrogeneerd, en squalaan uit suikerrietfermentatie.

• Het etiket vertelt de bron niet: In de ingrediëntenlijst staat voor alle drie "Squalane". Vind je de herkomst belangrijk, kijk dan naar de duidelijke verklaring van de fabrikant.
• Verandert de bron het effect? In zuivere vorm is het hetzelfde molecuul. Er is geen studie bekend die verschil in de huid laat zien tussen squalaan uit verschillende bronnen. De keuze is vooral een ethische en milieukwestie.
• Olijfolie is niet hetzelfde: Olijfolie bevat een kleine hoeveelheid squaleen, maar het is een heel ander product, waarin vetzuren en andere stoffen de boventoon voeren. Olijfolie op het gezicht smeren in plaats van squalaan geeft niet hetzelfde resultaat.

Waarvoor is squalaan goed? Waar stopt het bewijs?

De redenen om squalaan te gebruiken vallen in twee groepen uiteen: de al lang bekende verzachtende eigenschap en claims die nog in het laboratorium liggen. De grens daartussen is belangrijk, omdat marketingtaal ze meestal in één zin samenvoegt.

Deze tabel zegt niet dat squalaan nutteloos is. Hij zegt alleen: het voordeel dat je ervan kunt verwachten is een prettig aanvoelende lichte olie en weinig kans op irritatie. Verwacht je een anti-verouderingsresultaat, dan moet je zoals bij de meeste producten minstens 6 weken uitgaan. Verandert er in die tijd niets, zie squalaan dan alleen als verzachtende stap.

Vochtbinder, verzachter, afdekker: waar staat squalaan?

Vochtinbrengende ingrediënten vallen in drie hoofdgroepen. Wanneer je een olie aanbrengt, denken mensen vaak dat de huid 'water krijgt', maar olie levert geen water. Deze tabel laat zien waarom je squalaan niet als alleenstaande moisturizer moet zien.

Squalaan laat een dunne laag achter en werkt daardoor ook een beetje als afdekker, maar het is minder sterk dan vaseline. Is je droogte duidelijk, overweeg dan eerst een crème met een vochtbinder en afdekker, en gebruik squalaan daarbovenop.

Wat betekent het bij welk product?

• Puur squalaan-serum: Bevat één ingrediënt of een zeer korte lijst. Jij bepaalt de hoeveelheid; bij gevoelige huid is de variatie klein, dus het is makkelijker te volgen.
• Squalaan in crème: Staat het bovenaan de lijst, dan draagt het bij aan de textuur. Het effect wordt door de hele formule bepaald.
• Reinigingsolie: Helpt make-up en zonnebrandcrème te verwijderen die in olie oplosbaar zijn; omdat het wordt afgespoeld, is er geen verzorgend effect te verwachten.
• Haarserum: Veel haarserums bevatten ook siliconen; lees de lijst. De glijdende indruk in je haar komt misschien niet van squalaan maar van siliconen.

Verstopt het de poriën? De situatie bij vettige huid

Deze vraag komt vaak voort uit bevindingen over squaleen. Peroxiden die ontstaan wanneer squaleen op het huidoppervlak oxideert, werden in laboratorium- en konijnenoorstudies uit 1980 geassocieerd met verstopping van de poriën. Latere studies zetten het onderzoek naar de rol van geoxideerd squaleen bij acne voort. Squalaan is verzadigd, dus het oxideert niet op dezelfde manier.

Daarom wordt squalaan vaak als 'non-comedogeen' gepromoot. Eerlijk gezegd zijn er twee beperkingen:

• Directe menselijke gegevens zijn zwak: Er is geen sterke klinische studie die laat zien dat squalaan acne bij acnegevoelige mensen niet verergert. Het konijnenmodel is niet direct naar mensen te vertalen.
• Het product is niet alleen squalaan: Een product met de naam 'squalaan-serum' kan ook andere oliën en parfum bevatten. Een eventuele reactie kan van die andere ingrediënten komen.

Als je acnegevoelig bent, test een nieuw product dan eerst op de onderarm en daarna een paar weken op een klein gebied van het gezicht. Krijg je nieuwe puistjes, stop dan met gebruik. Deze tweede stap is geen onderzoeksresultaat, maar een voorbeeld van de regel om niet meerdere variabelen tegelijk te veranderen.

Hoe gebruik je het op het gezicht?

1. Test eerst. Op de onderarm of in de elleboogplooi, twee keer per dag, 7-10 dagen. Bij roodheid, jeuk of zwelling stop je ermee.
2. Volgorde: Breng het aan na waterachtige serums en de moisturizer, omdat een olielaag het uitsmeren van waterachtige producten bemoeilijkt. Bij zeer droge huid is het ook een praktische manier om een druppel in de moisturizer te mengen.
3. Gebruik weinig. Voor puur squalaan is 2-3 druppels voor het hele gezicht een startvoorbeeld; volg het etiket als het iets anders zegt. Bij glans of kleverigheid verminder je de hoeveelheid.
4. Druk het aan op licht vochtige huid. Warm het op in je handpalmen en druk het aan. Squalaan geeft geen water; het ligt bovenop het bestaande vocht en de crème.
5. Smeer 's ochtends toch zonnebrandcrème. Squalaan heeft geen filter. Breng daarboven een breedspectrumproduct met minstens SPF 30 aan en breng het elke 2 uur opnieuw aan, en na zweten of zwemmen. Wacht enkele minuten zodat de olie de zonnebrandcrème niet verstoort.

Retinol gebruik je 's avonds, dan kan het erbij; reken er niet op dat het de droogte die retinol veroorzaakt alleen oplost. Je ziet squalaan ook in olie-gebaseerde make-upreinigers; zie het artikel tweestapsreiniging.

Squalaan voor het haar: verwachting laag houden

Er is bijna geen gecontroleerde klinische studie specifiek over squalaan voor het haar. De reden om het te gebruiken berust op de algemene logica van oliën: het laat een dunne laag op het haar achter, geeft glans en kan helpen bij wrijving tijdens het kammen.

• Gebruik: Op vochtige of droge haarpunten 1-2 druppels. Deze hoeveelheid is een algemeen voorbeeld; pas die aan de haarlengte aan. Op de wortel aanbrengen kan het haar zwaar en vettig maken.
• Warmte: Squalaan is geen hittebeschermer. Gebruik je een föhn of krultang, neem dan een product dat daarvoor is ontwikkeld.
• Hoofdhuid: Bij roos, jeuk of vettigheid voeg je geen olie aan de hoofdhuid toe; zoek naar de oorzaak. Bij plekken of langdurig haaruitval ga je naar de arts.

Ben je nieuwsgierig naar argan als vergelijking, lees dan het artikel argan olie. Dezelfde basisregel geldt: het product verbetert het uiterlijk van het haar, maar herstelt beschadigd haar niet.

Squalaan of een andere stap?

Veiligheid en grenzen

Wetenschappelijke veiligheidsbeoordelingen beschouwen squalaan en squaleen als veilig onder de omstandigheden waarin ze in cosmetica worden gebruikt. In oudere dierstudies veroorzaakte het in zuivere vorm geen huid- of oogirritatie. Maar de veiligheid van een product hangt niet alleen van één ingrediënt af.

• Verandert de geur, gebruik het dan niet: Squalaan zelf is stabiel, maar de andere oliën in de formule kunnen bederven. Bewaar het koel, sluit het deksel goed en gebruik het niet na de houdbaarheidsdatum.
• Parfum en etherische olie: Dit zijn stoffen die bij gevoelige huid reacties kunnen geven. De naam 'squalaan-serum' laat niet zien dat ze er niet in zitten; lees de ingrediëntenlijst.
• Zwangerschap en borstvoeding: Er is geen specifiek gecontroleerd onderzoek naar deze periode. Bespreek je verzorgingsroutine met je arts.
• Baby en jong kind: Vraag de kinderarts voordat je zelf olie probeert.
• Wanneer naar de arts? Aanhoudende roodheid, diepe en pijnlijke acne, zeer nat eczeem of een verandering in een vlek: ga naar de arts in plaats van het verzorgingsproduct te wisselen.