Niacinamide Nedir, Ne İşe Yarar? Kullanım Rehberi

Niacinamide ne işe yarar: Leke ve cilt tonu eşitsizliğinin, ince çizgilerin ve yağlı görünümün azalmasına yardımcı olabilir, üstelik çoğu cilt tarafından iyi tolere edilir. B3 vitamininin bir formu olan bu içerikte en çok veri %2-5 aralığında. Kanıtın gücü amaca göre değişiyor: Lekede ve yaşlanma belirtilerinde küçük ama kontrollü çalışmalar var, sebumda sonuçlar karışık, sivilcede ise ana tedavinin yerini tutacak güçte değil.

Niacinamide ne işe yarar? İddia iddia kanıt tablosu

Niacinamide'e nicotinamide de denir. Hücrelerin enerji üretiminde kullandığı NAD+ molekülünün öncüsüdür. Laboratuvarda pek çok etkisi gösterilmiştir, ama hücre kültüründe görülen bir etkinin yüzüne sürdüğün üründe aynen ortaya çıkacağı söylenemez. Bu yüzden aşağıdaki tablo insanda yapılan çalışmalara bakıyor. Son sütun, çalışmaların büyüklüğüne ve tasarımına göre yapılmış kaba bir değerlendirmedir.

Genel resim şu: Çalışmaların çoğu 18-55 kişiyle 3-12 hafta sürüyor, bir bölümü üretici destekli, bir bölümünde de niacinamide başka etkenlerle aynı formülde. Bu onu işe yaramaz yapmaz, ama "her soruna iyi gelen içerik" anlatımını da taşımaz. Reklamda tekrarlanan bir iddiayla ölçülmüş bir sonuç aynı şey değildir.

Sebum: Sonuçlar neden karışık görünüyor?

Yağlı ciltte niacinamide önerisinin dayanağı daha çok %2'lik bir nemlendirici çalışmasıdır. Plasebo kontrollü bu küçük çalışmada ürün 4-6 hafta kullanılmış, Japon katılımcılarda sebum salgı hızında, Kafkasyalı katılımcılarda ise yüzeydeki sebum düzeyinde düşüş görülmüştür. Yani etki iki grupta aynı ölçümde çıkmamıştır.

Daha yeni ve yine küçük bir çalışmada 21 kişi, 12 hafta boyunca benzoil peroksit uygulamasının ardından yüzünün bir yarısına %5 niacinamideli krem, diğer yarısına krem bazı sürmüş. Sebum niacinamide tarafında %26, baz tarafında %20 azalmış, fark istatistiksel olarak anlamlı çıkmamış. Yani %5 kullanmak, %2'den daha fazla yağ azalması sağlar diye bir sonuç çıkaramıyoruz.

Senin için pratik karşılığı şu: Yağlanma hissinde hafif bir azalma görebilirsin, görmeyebilirsin. Niacinamide yağ bezlerini kapatan bir içerik değil. Cildinin gerçekten yağlı mı yoksa karma mı olduğundan emin değilsen önce cilt analizini yap, çünkü karma ciltte yanaklar için yazılmış bir beklenti T bölgesine uymaz.

Leke ve cilt tonu: %2 ile %5 arasındaki fark

Oran konusunda en öğretici veri burada. Yüzde leke için yapılan karşılaştırmalı bir çalışmada 79 kişi 8 hafta boyunca yüzlerinin bir yarısına niacinamide, diğer yarısına plasebo sürmüş. %5 kullananlarda leke görünümü plaseboya göre anlamlı biçimde azalmış, %2 kullananlarda azalmamış. Aynı çalışmada etki, ürün bırakıldıktan sonraki 42 haftalık dönemde belirginliğini yitirmiş. İki sonuç çıkıyor:

• Leke hedefin varsa %2'lik bir üründen fazla şey bekleme. Çalışmaların dayandığı oran daha çok %4-5.
• Kazanım kullandıkça sürer. Ürünü bıraktığında leke görünümünün geri dönmesi beklenebilir. Bu yüzden düzenli güneş koruması en az ürünün kendisi kadar belirleyicidir.

Melazmada tablo daha temkinli. %4 niacinamide, 27 kişilik bir çalışmada %4 hidrokinondan sayısal olarak geride kalmış ama daha az yan etki göstermiş. %10 niacinamide, %5 magnezyum askorbil fosfat ve %5 hyaluronik asit içeren bir formül de 60 günlük, 49 kişilik bir çalışmada %4 hidrokinonla karşılaştırılmış: Melazma skorundaki düşüş %32 ve %43 olmuş, aradaki fark anlamlı çıkmamış, ama cilt parlaklığı ölçümünde hidrokinon öne geçmiş. Üç etkenli bir formülün sonucu da tek başına niacinamide'e yazılamaz. Melazma dermatolog gözetimi isteyen bir durumdur, kendi başına ürün değiştirerek uğraşma.

Hangi oranı seçmelisin?

Piyasadaki çoğu ürün %5 ya da altındadır. Hassas cildin varsa düşük oranla başla. Etikette yüzde yazmıyorsa içerik listesinde "Niacinamide" adını ara. Listedeki diğer adları çözmek için etiket okuma rehberine bakabilirsin.

Hangi içeriklerle birlikte kullanılır?

Niacinamide'in en rahat yanı burada. Çoğu etkenle aynı rutine girebilir. Yine de her eşleşmenin arkasındaki kanıt aynı değil.

• C vitamini: "İkisi birlikte kullanılmaz" söylemi çok yaygın, ama bunu destekleyen klinik bir sonuca rastlanmıyor. %10 niacinamide ile magnezyum askorbil fosfatın aynı formülde kullanıldığı çalışmada ciddi yan etki bildirilmemiş. Bu çalışma asidik L-askorbik asit serumu için doğrudan kanıt sayılmaz. Batma ya da kızarıklık olursa C vitaminini sabaha, niacinamide'i akşama koy.
• Retinol: Niacinamide'in retinolün tahrişini azaltmaya yardım edebileceği sıkça söylenir. Bu makul bir öneridir, ama kanıtı sınırlıdır. Retinole yeni başlıyorsan aynı anda ikisini birden ekleme, önce birine alış.
• Benzoil peroksit: Yukarıdaki 21 kişilik çalışmada benzoil peroksit 10 dakika bırakılıp yıkanmış, ardından niacinamide sürülmüş. Yan etki oranları iki taraf arasında farklı çıkmamış. Yine de tek küçük çalışmadır.
• Glikolik asit gibi AHA'lar: Birlikte kullanılabilir, ama asit tahriş yapıyorsa suç genellikle asittedir. Önce asit gecelerini seyrelt.
• Hyaluronik asit ve seramid: Sık eşleştirilen, cildin genellikle zorlanmadığı içeriklerdir. Bu üçlünün birlikte üstünlüğünü gösteren güçlü bir çalışma yok, eşleştirme daha çok konfor içindir.

Asıl risk tek bir eşleşme değil, aynı anda fazla ürün kullanmaktır. Yeni bir ürünü ancak öncekine alıştıktan sonra ekle.

Rutinde nereye girer, ne zaman fark edilir?

Serum kullanıyorsan temizlikten sonra, nemlendiriciden önce sür. Nemlendiricinin içindeyse ayrı adım gerekmez. Günde bir ya da iki kez uygulanabilir, sabah kullanacaksan üzerine güneş kremi gelir. Niacinamide güneş kremi yerine geçmez. Ürünlerin hangi sırayla geleceği için cilt bakım rutini sırası yazısına bakabilirsin.

Süre için çalışma takviminden türetilmiş bir başlangıç noktası kullanabilirsin, kesin takvim olarak okuma:

• 4-6. hafta: Yağlanma hissinde değişiklik varsa genellikle bu aralıkta anlaşılır.
• 8. hafta: Leke ve gözenek görünümü çalışmalarının çoğu ilk anlamlı farkı burada ölçmüş.
• 12. hafta: İnce çizgi ve doku için daha gerçekçi bir değerlendirme noktası. Yaşlanma karşıtı bir sonuç için en az 6 hafta beklemeden karar verme.

12 haftanın sonunda hiçbir fark görmüyorsan oranı artırmak yerine hedefini gözden geçir. Belki sorunun çözümü başka bir içeriktir.

Yan etki var mı, kimler dikkat etmeli?

Cilde sürülen niacinamide genellikle nazik sayılır, retinoid ya da meyve asitlerini tolere edemeyen birçok kişi tarafından kullanılabildiği belirtilir. Yine de nadiren alerjik reaksiyon, kaşıntı, hafif yanma ya da kızarıklık görülebilir. Formüldeki başka bir içerik de tepkiye yol açabilir, bu yüzden yeni ürünü önce kol içinde ya da dirsek kıvrımında, günde iki kez, 7-10 gün dene.

• Niacin ile karıştırma. Ağızdan alınan yüksek doz niasin (nikotinik asit) yüzde ateş basması yapabilir. Niacinamide'de bu etki beklenmez, ama ikisi farklı maddelerdir. Yüksek dozlu B3 takviyelerinin riskleri ayrıdır, takviye kullanacaksan hekimine sor.
• Hamilelik ve emzirme. Kozmetik niacinamide için bu döneme özgü çalışma az. Rutinine yeni bir etken eklemeden önce hekimine ya da eczacına ürünün içerik listesini göster.
• Egzama ya da aktif tahriş. Cildin batıyor, kızarıyorsa yeni serum eklemek çözüm olmayabilir. Önce tahrişin sebebini bul.

Sivilcede neden tek başına yeterli sayılmıyor?

Kapsamlı bir sistematik derleme, niacinamide'i sivilcede klindamisin ya da eritromisinle karşılaştıran dört çalışma bulmuş, ama bunların hiçbiri katılımcıların kendi genel değerlendirmesini ölçmemiş. Yan etki ve çalışmayı bırakma verileri de düşük kesinlikte kalmış. Bu, niacinamide'in sivilcede işe yaramadığı anlamına gelmez, net bir hüküm verilemediği anlamına gelir. Hafif sivilcede rutine destek olabilir, ama orta ya da şiddetli sivilcede yerine başka bir tedavi koymaz.

Ne zaman dermatoloğa görünmelisin?

• Sivilcen derin, ağrılı ya da iz bırakıyorsa
• Yüzündeki lekeler hızla yayılıyor, şekil ya da renk değiştiriyorsa
• Melazma ya da hormon değişiklikleriyle ilişkili olduğunu düşündüğün yaygın bir leke varsa
• Kalıcı kızarıklık, batma ve damar belirginliği rozasea düşündürüyorsa
• Düzenli kullandığın üründe 12 hafta sonunda bir değişiklik yoksa ve sorun canını sıkıyorsa