Milia Nedir? Göz Çevresindeki Beyaz Kabarcıklar
Milia, ölü deri hücrelerinin yüzeyin altında hapsolmasıyla oluşan, sivilce olmayan küçük beyaz kistlerdir ve zararsızdır. Tepesi deriyle kapalı olduğu için sıkmak işe yaramaz, iz ve enfeksiyona yol açabilir; yetişkinde haftalar ya da aylar içinde kendiliğinden geçebilir. İnatçıysa dermatolog steril aletle çıkarabilir, büyüyen ya da kanayan kabarcıkta muayene gerekir.
Bir bakışta
- Türü
- Keratin dolu küçük kist, sivilce değil, bulaşıcı değil
- Görünüm
- Çok küçük, inci beyazı, sert ve ağrısız
- Sık görüldüğü yer
- Göz kapağı, yanak, alın; yenidoğanda en sık burun
- Karıştırılan kavram
- Beyaz nokta, siringom, ksantelazma, molluskum, bazal hücreli kanser
- Dikkat
- Sıkma, iğneleme; büyüyen, kanayan ya da iyileşmeyen kabarcıkta muayene ol
Bu sayfada neler var?
- Önce şunu bil: Sıkmak işe yaramaz
- Milia nedir, nasıl oluşur?
- Sivilce mi, milia mı? Karışan kabarcıklar
- Beyaz kabarcık gördüğünde sırayla ne yapmalı?
- Evde neler yapabilirsin?
- Uzman işlemi nasıl yapılır?
- Bebekte beyaz kabarcıklar
- Milia önlenebilir mi?
- Milia hakkında sık sorulanlar
- Ne zaman dermatoloğa gitmelisin?
Milia nedir? Milia, deri yüzeyinin hemen altında keratin dolu küçük kistlerin oluşturduğu inci beyazı kabarcıklardır ve zararsızdır. Sivilce değildir, bu yüzden sıkmak onu çıkarmaz, üstelik iz ve enfeksiyon riski taşır. Erişkinde çoğu zaman haftalar ya da aylar içinde kendiliğinden kaybolabilir. Geçmezse ya da seni rahatsız ediyorsa dermatolog steril bir iğneyle ya da bıçakla açıp çıkarabilir. Kabarcık büyüyor, kanıyor ya da iyileşmiyorsa milia olmayabilir, muayene ol.
Önce şunu bil: Sıkmak işe yaramaz
Göz altındaki beyaz noktaya bakınca ilk içgüdü onu parmaklarının arasına almaktır. Bunu yapma. Milia cildin içine kapanmış küçük bir kisttir, tepesi deriyle örtülüdür. Uzman bile içeriği çıkarmadan önce bu örtüyü steril bir aletle açar. Tırnakla yapılan baskı kisti çıkarmaz, çevresindeki deriyi zedeler ve iz bırakabilir.
Evde kullanılabilen iğneler ve açıcı aletler için de aynısı geçerli. Göz kapağı çevresi ince ve hassastır, göze çok yakın çalışmak ayrı bir risktir. Aynaya bakarak iğne kullanmak enfeksiyon riskini de artırır. Hiçbir internet videosu bu riski ortadan kaldırmaz.
Sıktıysan bölgeyi temiz tut ve üzerine yeni ürün sürme. Kırmızı, sıcak ve ağrılı hale geldiyse aynı gün doktora görün.
Milia nedir, nasıl oluşur?
Deri, eski hücrelerini sürekli döker. Bazen bu hücreler dökülmek yerine yüzeyin altına hapsolur, sertleşir ve keratin dolu küçük bir kist oluşturur. Kabarcıklar genellikle tektir ya da küçük gruplar halinde bulunur, ağrımaz ve kaşınmaz. Bulaşıcı değildir ve sivilce türü de değildir. Bazen ortada belirgin bir tetikleyici bulunmaz, yani "yanlış bir şey yaptım" diye düşünmene gerek yok.
| Tür | Kimde, nerede? | Bilmen gereken |
|---|---|---|
| Yenidoğan miliası | Yeni doğan bebekler, en sık burunda | Birkaç haftada geçer |
| Primer milia | Çocuk ve yetişkin, göz kapağı, yanak, alın | Birkaç haftada geçebilir, aylarca da sürebilir |
| Sekonder (travma sonrası) milia | Yanık, döküntü, su toplama, güneş hasarı ya da dermabrazyon sonrası | Deri iyileşirken oluşur |
| İlaç ve üründen kaynaklı | Uzun süreli steroidli krem, nadiren hidrokinon, fenol ve bazı kremler | Reçeteli ilacı kendi başına bırakma, hekime söyle |
| Kolloid milia | Yoğun güneş gören yanak ve şakak | Altın sarısı kabarcıklar |
| Plak üzerinde milia (milia en plaque) | Nadir, daha çok orta yaş kadınlar, göz kapağı, kulak arkası, yanak | Kabarık, iltihaplı bir alan üzerinde, muayene gerekir |
| Çok sayıda ani milia | Nadir, yüz, üst kol ve karın üstünde gruplar halinde | Kaşıntı yapabilir, muayene gerekir |
| Çocukluk tipi milia | Kalıtsal bir durumla ilişkili olabilir | Çocuk doktoruna görün |
Ağır kremler de sık suçlananlar arasında. Kalın ve yağ bazlı ürünlerin göz çevresinde risk olabileceği belirtiliyor, ama güçlü bir ölçüm yok. Yine de kabarcıklar yeni bir göz ürününden sonra başladıysa bir süre ara vermek makul bir deneme. Uygulama için göz kremi gerekli mi yazısına bakabilirsin.
Sivilce mi, milia mı? Karışan kabarcıklar
Göz çevresinde küçük kabarcık yapan tek şey milia değil. Tablo bir tanı aracı değil, muayeneye neden gitmen gerektiğini gösteren bir rehber. Şüphen varsa dermatolog çoğu kabarcığı bakarak ayırabilir.
| Kabarcık | Görünüm | Yapılacak |
|---|---|---|
| Milia | Çok küçük, inci beyazı, sert, ağrısız | Bekle ya da dermatologla konuş |
| Beyaz nokta (kapalı komedon) | Yağ ve ölü hücrelerin tıkadığı gözenek, genelde sivilcenin görüldüğü bölgelerde | Sivilce bakımı, ayrıntısı siyah nokta yazısında |
| Siringom | Sarımsı ya da ten rengi, göz kapağı ve göz altında kabarcıklar, ter bezlerinden kaynaklanır | Zararsız, çıkarma işleminden sonra geri gelebilir |
| Ksantelazma | Göz kapağında sarı, yassı ya da hafif kabarık yama | Kolesterol birikimiyle ilgilidir, muayene ve hekim önerisiyle kan testi |
| Molluskum | 2-5 mm, kubbe biçiminde, ortası parlak ve çukur | Bulaşıcı olabilir, göz çevresindeyse doktora görün |
| Arpacık ya da şalazyon | Kapakta şişlik ya da yumru, kızarıklıkla birlikte olabilir | Düzelmiyorsa ya da kapak şişiyorsa göz doktoruna görün |
| Bazal hücreli cilt kanseri | Kabarık, pürüzsüz, inci gibi parlak bir kabarcık, yavaş büyür, kanayıp kabuklanabilir | Dermatoloğa görün, biyopsi gerekebilir |
Son satırı okuyup paniğe kapılma, ama şu ayrıntıyı aklında tut: Milia çoğu zaman sabit kalır ya da zamanla kaybolur. Büyüyen, kanayan, kabuklanan ya da yara açıp iyileşmeyen bir kabarcık "milia herhalde" diye bırakılmaz.
Beyaz kabarcık gördüğünde sırayla ne yapmalı?
Aşağıdaki sıra genel önerilerden türetilmiş bir örnektir, kesin bir takvim değil.
- Elini çek. Sıkma, kazıma, iğneleme.
- Aynı ışıkta bir fotoğraf çek. Birkaç hafta sonra büyüyüp büyümediğini daha rahat görürsün.
- Son haftalarda başladığın göz kremi, makyaj ürünü ya da steroidli krem var mı diye düşün ve not al.
- Yeni bir kalın krem başlattıysan ona ara ver. Reçeteli ilacı ise hekimine sormadan bırakma.
- Kabarcık ağrısız ve sabitse bekle. Yetişkinlerde birkaç hafta ile birkaç ay içinde kaybolabilir.
- Birkaç ayda düzelmezse ya da büyüyor, kanıyor, yara açıyorsa dermatoloğa görün.
Evde neler yapabilirsin?
Milianın evde kanıtlanmış bir çözümü yok, çoğu zaman en doğru seçenek beklemektir. Yine de cildini destekleyecek ve yeni kabarcık riskini azaltabilecek adımlar var:
- Yüzünü günde iki kez yumuşak bir temizleyici ile yıka, tekniği yüz nasıl yıkanır yazısında bulabilirsin.
- Makyajı yatmadan önce çıkar, göz çevresini ovalamadan temizle. Yöntem için makyaj nasıl temizlenir yazısına bak.
- Her gün geniş spektrumlu, en az SPF 30 güneş kremi sür, 2 saatte bir ve terleme ya da yüzme sonrası yenile. Göz çevresi için güneş kremi nasıl sürülür yazısına göz at.
- Göz çevresinde kalın, yağ bazlı kremlere bir süre ara ver.
- Reçetesiz steroidli kremleri yüzüne uzun süre sürme.
Peeling ve retinol işe yarar mı?
Bazı inatçı kabarcıkların peeling ya da retinol ile düzelebildiği bildiriliyor, ama burada iki koşul var. Birincisi kanıt güçlü değil. İkincisi göz çevresi bu ürünlere kolay tepki verir. Bu yüzden göz kapağına yakın bölgede kullanmadan önce doktoruna sor, peeling yapıyorsan da genel kuralı aşma, yani haftada 1-2 kezden fazla yapma. Hamilelik ve emzirme döneminde ise retinoid hiç kullanılmaz, hekimine danış.
Uzman işlemi nasıl yapılır?
Milia tıbben tedavi gerektirmez, işlem çoğu zaman görünüm rahatsız ettiği için yapılır. Dermatoloğun seçenekleri kabarcığın yeri ve sayısına göre değişir:
- Açıp çıkarma: Steril bir iğne ya da bıçakla kabarcığın tepesi açılır, içerik dikkatle çıkarılır. Az sayıda kabarcık için sık kullanılan bir yöntemdir.
- Dondurma ya da yakma: Kriyoterapi ya da elektrikle yakma ve kazıma uygulanabilir.
- Reçeteli retinoid krem: Çok sayıda ve yaygın kabarcıkta adapalen ya da tretinoin gibi seçenekler düşünülebilir.
- Peeling, dermabrazyon ya da lazer: Çok yaygın tablolarda gündeme gelir.
- Ağızdan ilaç: Plak üzerinde miliada bazen kullanılır.
Kabarcığın yerine ve sayısına bakıp hangi yöntemin kullanılacağına hekimin karar verir. Göz kapağı çevresinde işlemi steril koşullarda ve bu bölgede deneyimli bir hekime yaptır. İşlem bir kabarcığı çıkarır, ama yeni kabarcık çıkmasını engellemez.
Bebekte beyaz kabarcıklar
Yenidoğanların yaklaşık yarısında milia görülür, en sık burun çevresindedir ve birkaç hafta içinde kendiliğinden geçer. Sıkma, kazıma, yetişkinler için üretilmiş losyon ya da yağ sürme. Bebeğinin cildiyle ilgili şüphen varsa ya da kabarcıklara kızarıklık, sızıntı, ateş eşlik ediyorsa çocuk doktoruna görün.
Milia önlenebilir mi?
Dürüst cevap: Büyük ölçüde hayır. Bebeklerdeki ve primer tiplerdeki kabarcıkların çoğu engellenemez. Sonradan çıkan tiplerde riski azaltmaya yardımcı olabilecek şeyler güneşi sınırlamak, kalın kremlere ara vermek, steroidli kremleri yalnız hekim önerisiyle kullanmak ve yüzü düzenli temizlemektir. Bunların etkisi güçlü çalışmalarla ölçülmüş değil, yine de zararsız ve basit adımlardır.
Milia hakkında sık sorulanlar
Milia bulaşır mı?
Hayır, bulaşıcı değildir. Ortası çukur, kubbe biçimli kabarcıklar ise molluskum olabilir ve o bulaşabilir. Bu yüzden emin değilsen muayene ol.
Üzerine makyaj yapabilir miyim?
Yağ bazlı makyaj ürünleri risk etkenleri arasında sayılıyor. Kapatmak istersen yağsız bir ürün seç, akşam temizliğini atlama ve kabarcığı ovalayarak ya da kazıyarak düzleştirmeye çalışma.
Çıkarılınca iz kalır mı?
Evde sıkmanın iz bırakabildiği biliniyor. Hekimin yaptığı işlemlerin de her işlem gibi kendi riskleri olabilir, hangi işlem için ne beklemen gerektiğini uygulamadan önce sor.
Yağlı cildim olduğu için mi çıktı?
Milia tıkalı gözenekten değil, deri altında hapsolan keratinden oluşur. Bu yüzden sivilceye yönelik sert kurutucu ürünlerle çözmeye çalışmak genellikle yalnız tahriş getirir.
Ne zaman dermatoloğa gitmelisin?
Çoğu milia beklenebilir, ama şu durumlarda randevu al:
- Kabarcıklar birkaç ay içinde düzelmiyor, artıyor ya da görünümü seni rahatsız ediyor.
- Kabarcık büyüyor, kanıyor, kabuklanıyor ya da iyileşip tekrar açılıyor.
- Kabarcıklar kabarık, kırmızı bir alanın üzerinde toplandı ya da birden çok sayıda çıktı ve kaşınıyor.
- Sarı yassı yamalar, ortası çukur kabarcıklar ya da kapakta yumru fark ettin.
- Yanık, su toplama ya da uzun süreli bir ilaç kullanımı sonrası başladı.
- Sıktıktan sonra bölge kırmızı, sıcak, ağrılı ya da şiş. Bu durumda aynı gün başvur.
- Göz kapağında şişlik varken görme değişikliği, göz içinde ağrı ya da ışığa hassasiyet oldu. Bu durumda da aynı gün başvur.
Bu sayfa genel bilgilendirme içindir, tıbbi tanı ya da tedavi yerine geçmez. Süren bir cilt veya saç derisi sorununda dermatoloğa danış.