Tonik Nedir, Ne İşe Yarar?

Tonik ne işe yarar? İçindeki etkene göre temizlik sonrası kalıntıyı alabilir, cilde su ekleyebilir ya da asit içeriyorsa ölü deriyi hafifçe soyabilir. Ama zorunlu bir adım değildir, kullanmadığında rutinin eksik kalmaz. Temizleyici, nemlendirici ve güneş kremin yerindeyse tonik isteğe bağlı bir ektir. Rozasea, aktif sivilce ya da bariyer sorunu varsa fayda yerine kuruluk ve tahriş getirebilir.

Tonik ne işe yarar, ne yapmaz?

Tonik, temizlikten sonra ve nemlendiriciden önce kullanılan, çoğunlukla su bazlı, durulanmayan bir üründür. Kendisine atfedilen faydaların bir kısmı gerçek, bir kısmı abartılı. Reklam dilini ayıklamak için şu tablo işine yarar:

Etkisi olan bir tonikte bile değişim yavaştır ve çoğu zaman ince kalır. 6 hafta ile 3 ay arası beklemeden sonuç hakkında konuşmak erkendir. Tek uygulamada gelen ferahlık, ürünün iş yaptığını göstermez.

Tonik türleri: Şişenin içinde ne olduğuna bak

"Tonik" adı içerik hakkında çok az şey söyler. Tonik, losyon ya da esans diye satılan ürünlerin içeriği birbirinden çok farklı olabilir. Asıl belirleyici olan içerik listesidir.

Asitli bir tonik almayı düşünüyorsan AHA ve salisilik asit sayfaları bu etkenlerin ne yaptığını anlamana yardım eder. AHA içeren ürünlerde bir üst sınırı bilmekte fayda var: Bağımsız bir güvenlik değerlendirmesi, tüketici ürünlerinde glikolik ve laktik asit için oranı %10 ya da altı, ürün pH'ını 3,5 ya da üstü ve günlük güneş koruması şartıyla güvenli bulmuştur.

Cilt tipine göre hangi tonik?

• Kuru cilt: Hyaluronik asit ve gliserin içeren, alkolsüz, parfümsüz bir ürün. Yalnız nem katmak için kullanılır, asitli olanı gerekmez.
• Yağlı cilt: Alkollü astringent yerine yatıştırıcı içerikli ya da hafif salisilik asitli bir tonik. Kullanmaya başlamadan önce kolunun iç yüzünde dene.
• Karma cilt: Nem odaklı bir ürün yeterlidir. Asitli olanı kullanacaksan kuruyan bölgeleri atla.
• Hassas cilt: Çoğu zaman gerekmez. Yine de istersen yoğun parfüm, boya ve koruyucu içermeyenini seç.
• Olgun cilt: C vitamini ve ferulik asit gibi antioksidanlar ile nem veren hyaluronik asit, gliserin iyi bir ikilidir.
• Sivilceye yatkın cilt: Burada öneriler ayrışıyor. AHA ve BHA içeren toniklerin tıkanmaya yardım edebileceğini söyleyenler var, ama genel dermatoloji tavsiyesi sivilcede tonik ve astringentten kaçınmaktır. Tedavi görüyorsan temkinli seçenek tonik eklememektir.

Alkollü mü, alkolsüz mü?

Bu soruda kafa karışıklığının kaynağı "alkol" kelimesinin birkaç farklı maddeyi kapsamasıdır. İçerik listesinde iki grubu ayırman gerekir:

• Kurutucu alkoller: Etil alkol, "alcohol", "alcohol denat." ya da SD alcohol olarak yazılır. Cildi kurutabilir ve batma yapabilir. Listenin başlarındaysa ürünün önemli bir kısmını oluşturuyor olabilir.
• Yağ alkolleri: Setil alkol (cetyl alcohol), stearil alkol (stearyl alcohol), setearil alkol (cetearyl alcohol). Cilt üzerindeki etkileri etil alkolden çok farklıdır. "Alkolsüz" etiketli bir üründe de bulunabilirler, bu çelişki değildir.

Eski toniklerde yüksek oranda alkol vardı ve kurutucu olmaları bundan kaynaklanıyordu. Yeni formüller çoğunlukla daha yumuşaktır, ama satın almadan listeye bakmak yine gerekir.

Yağlı ve sivilceye yatkın ciltte az miktarda alkolün sorun yaratmadığını söyleyen hekimler var; öte yandan bu cilt tipinde alkollü temizleyici ve astringentlerden uzak durulmasını öneren dermatoloji tavsiyeleri de yaygın. Görüşler bu kadar ayrışırken temkinli seçenek basit: Alkol listenin başındaysa başka bir ürün seç.

İçerik listesinde başka neye bakmalısın?

Parfüm, nane, okaliptüs, lavanta, çay ağacı gibi uçucu yağlar, mentol, kafur ve boya hassas ciltte tahrişin sık nedenleridir. "Doğal" ya da "bitkisel" ibaresi bu riski kaldırmaz, bitki özleri alerjiye yol açabilir.

Hangi durumlarda tonik kullanmamalısın?

• Rozasea varsa. Rozaseada astringent ve tonik kullanılmaması önerilir. Alkol, mentol, kafur, glikolik ve laktik asit bu ciltte alevlenmeyi tetikleyebilen içeriklerdir.
• Aktif sivilcen varsa. Tonik ve astringent cildi kurutup sivilceyi daha kötü gösterebilir. Benzoil peroksit ya da retinoid kullanıyorsan yeni ürünü önce hekimine sor. Sivilcenin arkasındaki neden için sivilce neden çıkar yazısına bakabilirsin.
• Bariyerin zayıfsa. Batma, pullanma, gerginlik varsa rutine ürün eklemenin zamanı değildir, önce sadeleştir.
• Egzaman varsa. Alkoller ve asitler batma yapabilir, ürün değiştirmeden önce hekimine danış.
• Aşırı kuru ciltsen. Ürün eklemek yerine daha zengin bir nemlendiriciye geçmek daha çok işe yarar.
• Retinol kullanıyorsan ve cildin alışmadıysa. Asitli tonikle birleşince kuruluk ve sivilce artabilir.
• Yeni başlıyorsan. Bir tonik ilk gereksinimin değil. Önce temizleyici, nemlendirici ve güneş kremiyle birkaç hafta geçir.

Hamileysen ya da emziriyorsan asit içeren toniklere başlamadan önce hekimine sor, aynı soruyu kullandığın diğer etkenler için de yinele.

Gül suyu, cadı fındığı ve elma sirkesi

Gül suyu tonik yerine sık kullanılır, ama güvenilir klinik veri çok az. Yapılan araştırmaların çoğu laboratuvar ya da hayvan çalışması, tonik olarak düzenli kullanımını sınayan iyi tasarlanmış insan çalışması ise yok denecek kadar az. Hoşuna gidiyorsa ve cildin iyi tolere ediyorsa ferah bir his için kullanabilirsin, ama leke açmasını ya da sivilceyi azaltmasını bekleme. Bitki ya da koku alerjin varsa önce yama testi yap.

Cadı fındığı (witch hazel), içindeki tanenlerin büzücü etkisi nedeniyle kullanılır. Bir ayrıntı önemli: Damıtılmış cadı fındığı suyunda tanen neredeyse yoktur, o yüzden su ile özüt aynı işi görmez. Hafif tahriş, kızarıklık ve kuruluk yan etkileri olarak bildirilir. Alerjik tepki nadiren görülse de ciddiye alınmalıdır.

Evde hazırlanan elma sirkesi karışımlarına gelince: Elma sirkesinin pH değeri yaklaşık 2,5'tir, yani cildin kendi değerine göre çok daha asidiktir. Yanma, tahriş ve bariyerde hasar yapabilir. Bu, tonik yerine kullanılacak bir şey değildir.

Tonik nasıl kullanılır?

1. Yüzünü yıka, tamponla. Yüz yıkama adımından sonra sıra toniktedir.
2. Ürünü uygula. Sprey ise yüzüne hafifçe sık, sıvı ise pamuğa dök ve nazikçe geçir. Sürtme ve ovalama yapma.
3. Durulamadan devam et. Tonik durulanmaz. Serum, nemlendirici ve gündüzse güneş kremiyle rutine devam et. Bu sıranın ayrıntısı cilt bakım rutini sırası yazısında.

Ne sıklıkla?

Nazik ve nem odaklı toniklerde günde 1-2 kez yeterli. Güçlü asit ya da başka tahriş edici etkenler içeriyorsa gün aşırı başlayıp cildinin tepkisine göre artır. Tahriş ya da kuruluk gördüğünde sıklığı azalt, gerekirse tamamen bırak. Yeni tonikte de yama testi işe yarar: Kolunun iç yüzüne ya da dirsek içine günde iki kez sür, 7-10 gün gözle.

Asitli tonikle güneş

AHA'lar cildi güneşe daha duyarlı yapabilir. Asitli tonik kullanırken ve bıraktıktan sonraki bir hafta boyunca güneş kremine, koruyucu giysiye ve gölgeye özen göster. Sabah sürülen tonik varsa en sonda güneş kremi olmalı.

Tonikle yapılan yaygın hatalar

• Temizleyici yerine kullanmak. Tonik temizliğin devamıdır, makyajı ve kiri tek başına alması beklenmemeli.
• Nemlendirici yerine koymak. En sulu tonik bile suyu cilde hapsedemez, kremi atlama.
• Pamukla ovalamak. Sürtmek cildi tahriş eder. Pamuğu bastırmadan, nazikçe geçir.
• Asitleri üst üste bindirmek. Asitli temizleyici, asitli tonik ve asitli serum aynı rutinde kuruluk getirir.
• Yanmayı "işe yarıyor" sanmak. Batma ve yanma bir etki işareti değil, tahriş işaretidir. Ürünü bırak.
• Bir haftada sonuç beklemek. Etki varsa bile haftalar içinde yavaş gelir.

Tonik, miseler su ve esans aynı şey mi?

• Miseler su, bir temizleyicidir. Makyaj ve kiri çözen küçük molekül kümeleri içerir, temizlik aşamasında kullanılır. Tonik ise temizlikten sonra gelir.
• Esans, toniklerle sık karıştırılır. İkisi de sulu ürünlerdir ve iki terim bazen birbirinin yerine kullanılır. Etikette ne yazdığından çok içeriğe bak.
• Astringent, daha çok yağ kontrolü için satılır ve alkol ağırlıklıdır. Modern tonikler ise cildin nemini almadan ferahlatacak şekilde tasarlanır.

Ne zaman tonik eklemek mantıklı?

Elindeki ürün sana bir şey katıyorsa, cildini yormuyorsa ve rutinin temeli düzenliyse tonik bir seçenektir. Kuru havalarda hafif bir nem katmanı isteyenler ya da haftada birkaç kez hafif asitle çalışmak isteyenler için pratik olabilir. Bunun dışında bir sorunu çözmek için "tonik almalıyım" diye düşünüyorsan önce temizleyicini, nemlendiricini ve güneş kremini gözden geçir. Kızarıklık, yanma ya da geçmeyen sivilcede çözüm yeni bir şişe değil, dermatolog görüşüdür.

Tonik kullanmazsam gözeneklerim açık mı kalır?

Hayır. Gözenek boyutu büyük ölçüde genetiktir ve tonik onu kapatmaz. Toniği bırakınca cildinde bir boşluk oluşmaz, temizleyici ve nemlendiricin aynı işi yapmaya devam eder.