Cadı Fındığı Nedir, Ne İşe Yarar? Tanen ve Tahriş Notu
Diğer adları: Hamamelis Virginiana, Hamamelis Virginiana Water, Hamamelis Virginiana Leaf Extract, witch hazel, hamamelis
Cadı fındığı (witch hazel), Kuzey Amerika kökenli Hamamelis virginiana bitkisinin kabuk, yaprak ya da dallarından hazırlanan bir içeriktir. Kabuk ve yaprak tanen taşır, piyasadaki su distilatları ise çoğu zaman alkollüdür. Hafif kızarıklıkta küçük çalışmalar vardır, sivilce için güçlü insan verisi bilinmiyor.
Bir bakışta
- INCI adı
- Hamamelis Virginiana (Witch Hazel) Water ya da Leaf Extract
- Tanen
- Yaprakta %3-10, kabukta %8-12
- Alkol
- ABD'deki birçok distilat etiketinde %14
- Karıştırılan kavram
- Alkollü tonik, tanenli ekstre ve distilat ayrı ürünlerdir
- Dikkat
- Alkollü ürün kuru ve kızarık ciltte tahriş yapabilir
Bu sayfada neler var?
Cadı fındığı denince çoğu kişi eczane rafındaki tek bir tonik suyunu düşünür, ama etikette bu adla gelen en az üç farklı ürün var. Adına rağmen yenilen fındıkla akraba da değildir. Asıl önemli olan, şişende hangisinin bulunduğu, çünkü etkiler ve riskler buna göre değişiyor.
Etikette gördüğün üç farklı cadı fındığı
| Ürün | Etikette | Ne içerir? | Beklenti |
|---|---|---|---|
| Su distilatı | Hamamelis Virginiana Water | Uçucu bileşenler, tanenin damıtmayla geçmesi beklenmez | Hafif ferahlık, küçük kızarıklık verisi |
| Alkollü distilat | Witch Hazel, ayrıca Alcohol | ABD'deki birçok etikette %86 distilat, %14 alkol | Ferahlık ama kurutma riski |
| Yaprak ve kabuk ekstresi | Leaf Extract, Bark Extract | Tanen, hamamelitanin, kateşin | Büzücü his, çoğu veri hücre kültüründen |
Tanen yaprakta %3-10, kabukta %8-12 bulunur. Damıtmayla elde edilen suda antioksidan testlerde belirgin etki görülmemesi de bu farkı destekliyor. "Tanen sayesinde gözenekleri büzer" cümlesi distilat için bu yüzden pek geçerli değildir. Alkolsüz yazan bir ürün seçsen bile içerik listesine bakmak gerekir.
Büzücü etki gerçekte ne yapar?
Tanenler proteinlere bağlanarak ciltte gerginlik hissi verir. ABD'de cadı fındığı reçetesiz bir büzücü (astringent) etken olarak listelenmiştir. Bu his çoğu zaman geçicidir, gözenekleri kalıcı biçimde küçülttüğünü ya da sebumu azalttığını gösteren sağlam bir insan çalışması bilmiyoruz. Gözenek görünümü için gerçekçi seçenekler gözenek rehberinde anlatılıyor.
Kanıt ne diyor?
- UV kızarıklığı: 30 gönüllüde %10 distilatlı losyon, kızarıklığı 7. saatte yaklaşık %20, 48. saatte %27 baskıladı. Bu güneş kremi değildir, güneş sonrası bakımla ilgili küçük bir sonuçtur.
- Egzama: Distilatlı emülsiyon kaşıntı ve kızarıklığı azalttı, ama etkisi hidrokortizon kremden düşük kaldı.
- Hassas saç derisi: 1.373 kişilik geriye dönük bir gözlemde şampuan ve tonik memnuniyet verdi, kontrol grubu yok ve sonuç kişilerin bildirimine dayanıyor.
- Sivilce: Kabuk ekstresi laboratuvarda sivilce bakterisinin tetiklediği iltihap sinyallerini azalttı. İlginç bir nokta: Sık öne çıkarılan hamamelitanin tek başına etkisiz bulundu. Sivilcede insan verisi bilmiyoruz.
AB'nin bitkisel ilaç değerlendirmesi bu bitkiyi hafif cilt iltihabı ve kuruluk için geleneksel kullanım başlığında sayıyor. Bu, güçlü klinik kanıt anlamına gelmez, uzun süreli geleneksel kullanımı anlatır.
Hangi ciltte tahriş yapabilir?
Değerlendirmelerde bildirilen yan etki olarak öne çıkan cilt tahrişidir, sıklığı ise iyi ölçülmüş değil. Pratikteki asıl risk çoğu zaman bitkiden değil, alkolden geliyor. Kozmetikte alkol yazısı bunun ayrıntısını anlatıyor. Şunlara dikkat et:
- Kuru, batan ya da kızarık ciltte, rozasea varsa alkollü cadı fındığı toniğini ilk seçenek yapma.
- Sivilce için kullanıp cildin gerginleşiyorsa sıklığı azalt ya da bırak. Kuruluk sivilceyi çözmez, bariyeri zorlar.
- Asit veya retinoid kullanıyorsan aynı adımda ek alkollü tonik katmanlama.
- Yeni ürünü önce kol içine ya da dirsek kıvrımına günde iki kez, 7-10 gün sür. Döküntü olursa bırak.
Bu sayfa genel bilgilendirme içindir, tıbbi tanı ya da tedavi yerine geçmez. Süren bir cilt veya saç derisi sorununda dermatoloğa danış.