Biotin Nədir, Nə İşə Yarayır? B7 Vitamininin Vəzifəsi

Biotin kükürd tərkibli kiçik molekuldur və orqanizm onu enerji kimi yandırmır. Vəzifəsi başqa fermentlərin işini görməsini təmin etməkdir. Buna görə ehtiyac çox azdır: Böyüklər üçün kafi qəbul gündə 30 mikroqram kimi müəyyən edilir, qərb tipli qidalanmada gündəlik qəbul isə təxminən 35-70 mikroqramdır. Qaraciyər, bişmiş yumurta, soya, maya, balıq və qabıqlı meyvələr başlıca qida mənbəyidir. "Saç vitamini" şöhrətini bu kiçik molekula qazandıran əlaqə zəifdir, aşağıda səbəbini görə bilərsən.

Biotin orqanizmdə hansı işi görür?

İnsanda biotinə bağlı beş ferment var. Hamısı molekulları bir karbon əlavə etməklə növbəti metabolik addıma hazırlayır.

Biotinin histonlara bağlanaraq gen oxunmasına təsir edə biləcəyi araşdırılır, lakin bu sahə hələ əsas elm səviyyəsindədir. Keratinlə qurulan əlaqə isə daha çox fərziyyədir: Laboratoriyada normal saç follikulu hüceyrələrinin çoxalması və fərqlənməsi biotindən təsirlənməyib.

Zülallara sıx bağlanması niyə vacibdir?

Biotinin kimyada ən tanınan xüsusiyyəti bəzi zülallara fövqəladə sıx birləşməsidir. Çiy yumurta ağındakı avidin bunun nümunəsidir. Uzun müddət çox miqdarda çiy yumurta ağı yemək buna görə çatışmazlığa səbəb ola bilər, bişirmək isə bu zülalı təsirsizləşdirir. Eyni birləşmə bir çox laboratoriya testində alət kimi istifadə olunur. Qanda çox biotin varsa test yanlış ola bilər. Yəni "saç vitamini" ilə tiroid analizi arasındakı gözlənilməz əlaqənin kimyası eyni xüsusiyyətə əsaslanır.

Şampun və kremdəki biotin nə edir?

Etiketdə "Biotin" adı ilə keçir və qulluq maddəsi kimi təsnif olunur. Kosmetik təhlükəsizlik qiymətləndirməsində istifadə konsentrasiyaları çox aşağı tapılıb, təxminən 0,0001% ilə 0,6% arasında bildirilib. Eyni qiymətləndirmə 2001 tarixində təhlükəsiz nəticəyə gəlib, 2023 tarixində yeni məlumatla bu nəticəni təkrarlayıb.

Təhlükəsiz olması təsirli olması demək deyil. Sürtülən biotin üzərində saç uzanması və ya tökülmə ölçən möhkəm klinik tədqiqat yoxdur, dəridən nə qədər keçdiyini etibarlı şəkildə ölçən məlumat da azdır. Yeni tel saçın altındakı follikulda əmələ gəlir, şampun isə bir neçə dəqiqədən sonra yuyulur. Məhsulu içindəki biotinə görə yox, təmizləmə və ya daranmanı asanlaşdırmaq kimi əsas işinə baxaraq qiymətləndirmək daha realistdir.

Sürtülən biotin ilə udulan biotin eyni şey deyil

İki istifadə çox vaxt eyni cümlədə izah olunsa da miqdar, sübut və risk baxımından ayrı mövzulardır.

Çatışmazlıq kimlərdə müşahidə olunur, tədqiqatlar nəyi göstərir, analizdən əvvəl nə edilməlidir kimi sualların cavabı biotin saça yaxşı gəlirmi məqaləsindədir. Əlavə qəbul edirsənsə qan testindən əvvəl həkimə və laboratoriyaya deməyi unutma.

Etiketdə biotinlə qarışdırılan adlar

• Panthenol: B5 vitamininin öncüsüdür. Saçda və dəridə nəmlik üzərində məlumatı biotindən daha çoxdur.
• Niacinamide: B3 vitaminidir, dəridə ayrı sübut bazası var. Eyni B qrupunda olması eyni işi gördüyü mənasını vermir.
• Allantoin Biotin: Allantoin ilə biotinin kompleksidir. İstifadə məlumatı azdır, biotinin özü ilə eyni tərkib sayılmır.

Çatışmazlıq necə görünür, nə vaxt həkimə müraciət edilir?

Real biotin çatışmazlığı nadirdir. Mənzərə adətən tək başına saç tökülməsi deyil: Dəridə səpgi, seboreik dermatit, konyunktivit və sinir sistemi əlamətləri də müşayiət edə bilər. İrsi ferment problemləri, bəzi dərmanlar və yuxarıda izah olunan çiy yumurta ağı ən məlum səbəblərdir.

Qısa müddətdə şiddətli tökülmə, müəyyən sahələrdə boşalma və ya baş dərisində qaşınma və yara varsa səbəbi dermatoloqun araşdırması lazımdır. Kövrək dırnaq üçün də kiçik və köhnə tədqiqatlardan başqa güclü məlumat yoxdur. Dırnaqda forma və ya rəng dəyişikliyi varsa bunu da həkimə göstərmək lazımdır.